ขอน้อมเกล้าฯถวายอาลัยส่งดวงพระวิญญาณพระองค์ เสด็จฯสู่สวรรคาลัย ด้วยเกล้าด้วยกระหม่อมขอเดชะ ข้าพระพุทธเจ้าข้าราชการ และลูกจ้าง กรมสุขภาพจิต

สุขภาพจิตนี้ขายไม่ได้ แม้แต่ให้ก็ยาก แต่ว่าจะต้องเพาะ

พระบรมราโชวาท: ในพิธีพระราชทานปริญญาบัตรแก่บัณฑิตมหาวิทยาลัยมหิดล ปี พ.ศ. 2522
วิสัยทัศน์: เป็นองค์กรหลักด้านสุขภาพจิต เพื่อประชาชนมีสุขภาพจิตดี มีความสุข
พันธกิจ 1: สร้างการมีส่วนร่วมเพื่อให้ประชาชนในทุกกลุ่มวัย สามารถดูแลสุขภาพจิตของตัวเอง
พันธกิจ 2: สนับสนุนการพัฒนาระบบบริการสุขภาพจิตครอบคลุมทุกมิติในทุกระดับ
พันธกิจ 3: พัฒนากลไกการดำเนินงานสุขภาพจิตเพื่อกำหนดทิศทางงานสุขภาพจิตของประเทศ

บทความด้านสุขภาพจิต

สสส.ดูงานระนองสมัชชาอนามัยโลกจี้จุดเหลื่อมล้ำไม่เป็นธรรมสุขภาพ กลุ่มคนชายขอบประชากรข้ามชาติเข้าไม่ถึงหลักประกันสุขภาพ

สสส.ดูงานระนองสมัชชาอนามัยโลกจี้จุดเหลื่อมล้ำไม่เป็นธรรมสุขภาพ กลุ่มคนชายขอบประชากรข้ามชาติเข้าไม่ถึงหลักประกันสุขภาพ

สสส. แลกเปลี่ยนเรียนรู้วิธีการทำงานของอาสาสมัครแรงงานต่างด้าว(อสต.)และศูนย์สาธารณสุขมูลฐานชุมชน(ศสมช.)ในการให้บริการด้านสุขภาพสำหรับแรงงานข้ามชาติ ลัดดาวัลย์ หลักแก้ว ผู้จัดการโครงการสร้างเสริมสุขภาวะประชากรข้ามชาติโดยระบบการศึกษา มูลนิธิเพื่อเยาวชนชนบท(มยช.)เปิดเอกสารสมัชชาอนามัยโลกจี้จุดปัญหาความไม่เป็นธรรมทางสุขภาพ ในเมืองไทยปรากฏการณ์ความเหลื่อมล้ำไม่เป็นธรรมทางสุขภาพเห็นชัดๆในกลุ่มประชากรชายขอบรวมถึงประชากรข้ามชาติ การเข้าถึงหลักประกันสุขภาพและเข้าถึงบริการเป็นปัญหา คำถามยอดฮิตด้วยความห่วงใยจากสสส.“กินอิ่มนอนหลับบ้างไหม?”

กลไกการทำงานด้านสาธารณสุขด้วยการจับคู่กันเป็นบัดดี้-บัดเดอร์ในชุมชนเพื่อช่วยกันสื่อสารและดูแลกันเอง

จังหวัดระนองเป็นจังหวัดติดชายแดนประเทศเมียนมายาว169กม. จุดเข้าออกถูกต้องที่ท่าเรือระนอง-เกาะสอง(Victory Point) ต.ปากน้ำ อ.เมืองระนอง ส่งผลให้มีแรงงานข้ามชาติจำนวนมากอยู่กันเป็นชุมชน ทั้งที่จดทะเบียนตามกฎหมายและไม่ได้จดทะเบียนถูกตามกฎหมาย แรงงานข้ามชาติจำนวน63,784คน บุตรหลานแรงงานข้ามชาติในพื้นที่จำนวน7,670คน ท่ามกลางธรรมชาติที่สวยงามของป่าโกงกาง ป่าแสมมีลมพัดเอื่อยๆ ได้ยินเสียงจั๊กจั่นดังระงมไปทั้งเวิ้ง นักท่องเที่ยวต่างชาติที่ชื่นชอบธรรมชาติจะใช้เรือสปีดโบ้ทข้ามไปยังเกาะแก่งต่างๆ อาทิเกาะพยาม สุดแนวคลองเป็นปากน้ำเพียง1กม.ออกไปยังทะเลอันดามัน

ที่นี่ขึ้นชื่ออุดมในเรื่องผลไม้โดยเฉพาะทุเรียนพันธุ์ชะนีไข่ มังคุด แอปเปิ้ล องุ่น ขนุนไซส์บิ๊กๆ คณะดูงานของสสส.เดินทางมายังถนนสายรัตนโกสินทร์200ปีเข้าไปยังเทศบาลบางริ้น ผ่านโค้งอันตราย สถานที่ประชุมเป็นบ้านพักมองเห็นธรรมชาติของป่าชายเลน มีเรือประมงเล็กๆจอดอยู่ท่าเทียบเรือสะพานปลา เดินผ่านเห็นแพปลาได้กลิ่นอายของน้ำกร่อย บนหิ้งพระของบ้านประดับด้วยไผ่กวนอิมไม้มงคลโบราณดึงดูดความสงบและความเฉลียวฉลาดมาสู่คนที่อาศัยอยู่ในบ้าน ช่วยเปิดจิตวิญญาณภายในให้มีความยืดหยุ่นอิสระ ดอกมัมหรือเบญจมาศ ดอกไม้มงคลสีสันสดใสซื้อขายเป็นอันดับ2ของโลกรองจากกุหลาบ

คณะกรรมการบริหารแผนคณะที่2 สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ(สสส.)นำทีมเข้าศึกษาจุดเรียนรู้ที่2นำโดยนพ.วีระพันธ์ สุพรรณไชยมาตย์ รองประธานกรรมการกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ(สสส.) ศ.นพ.รณชัย คงสกนธ์ ประธานกรรมการบริหารแผนคณะที่2 สสส. ทพ.ศิริเกียรติ เหลียงกอบกิจ ผู้อำนวยการสำนักสนับสนุนการควบคุมปัจจัยเสี่ยงทางสุขภาพ สสส.แลกเปลี่ยนเรียนรู้วิธีการทำงานของอาสาสมัครแรงงานต่างด้าว(อสต.)และศูนย์สาธารณสุขมูลฐานชุมชน(ศสมช.)ในการให้บริการด้านสุขภาพสำหรับแรงงานข้ามชาติ(เมียนมาร์ ลาว กัมพูชา) สถิติการจดทะเบียนแรงงานข้ามชาติเมื่อวันที่21ก.ค.2559 ของสำนักงานแรงงานจังหวัดระนองมีจำนวน63,784คน บุตรหลานแรงงานข้ามชาติในพื้นที่จำนวน7,670คน

ลัดดาวัลย์ หลักแก้ว ผู้จัดการโครงการสร้างเสริมสุขภาวะประชากรข้ามชาติโดยระบบการศึกษา มูลนิธิเพื่อเยาวชนชนบท(มยช.)นำเสนอเอกสารว่าสมัชชาอนามัยโลกชี้ให้เห็นความสำคัญของปัญหาความไม่เป็นธรรมทางสุขภาพ ในเมืองไทยปรากฏการณ์ความเหลื่อมล้ำไม่เป็นธรรมทางสุขภาพเห็นได้ชัดเจนจากกลุ่มประชากรชายขอบต่างๆรวมถึงประชากรข้ามชาติ การเข้าถึงหลักประกันสุขภาพและเข้าถึงบริการยังเป็นปัญหาอยู่มาก ถือว่าเป็นกลุ่มที่ได้รับผลกระทบทางสุขภาพจากความเหลื่อมล้ำในเรื่องปัจจัยกำหนดทางสังคมต่างๆมากที่สุดกลุ่มหนึ่ง กลุ่มเด็กข้ามชาติมีปัญหาโภชนาการไม่เหมาะสม เด็กจำนวนไม่น้อยขาดสารอาหารที่จำเป็นต่อร่างกาย เด็กยากจนที่ไม่พอกินหรือกินไม่ครบมื้อขาดไอโอดินและธาตุเหล็ก เด็กจะมีส่วนสูงต่ำกว่ามาตรฐาน ภูมิต้านทานโรคต่ำ ติดเชื้อได้ง่าย เจ็บป่วยบ่อย หรือป่วยนาน และรุนแรง สติปัญญาต่ำกว่าความสามารถในการเรียนรู้บกพร่อง สอดคล้องกับองค์การยูนิเซฟระบุว่าเด็กในประเทศไทยมีภาวะแคระแกร็นและขาดโภชนาการที่ดีส่งผลเสียต่อเด็กในระยะยาว

เด็กยังมีปัญหาโรคหัดเยอรมัน คางทูม คอตีบ ไอกรน บาดทะยัก โปลิโอ เนื่องจากไม่ได้รับวัคซีน หรือได้รับวัคซีนไม่ครบถ้วน ส่วนปัญหาผู้ใช้แรงงานข้ามชาติในพื้นที่ชายแดนติดต่อกับประเทศเพื่อนบ้านในงานก่อสร้าง ประมง เกษตร โรงงานอุตสาหกรรมที่แรงงานต้องทำอยู่กับเครื่องจักร พบโรค5อันดับแรก ไข้ไม่ทราบสาเหตุ ไข้เลือดออก อาหารเป็นพิษ โรคมือ เท้า ปาก โรคปอดอักเสบ โรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ วัณโรค มาเลเรีย ปัญหาการดื่มสุรา สูบบุหรี่ ดื่มเครื่องดื่มชูกำลังในปริมาณมากต่อวัน ภาวะเครียด สุขภาพจิตต่ำจากสภาพการทำงานที่กดดัน อุบัติเหตุจากการทำงานทำให้สูญเสียอวัยวะ พิการ หรือเสียชีวิต โรคระบบทางเดินหายใจ โรคพิษจากสารโลหะหนัก สารตะกั่ว สารหนู โรคประสาทหูเสื่อม โรคพิษสารกำจัดศัตรูพืช

ชูวงศ์ แสงคง ผู้จัดการมูลนิธิศุภนิมิตแห่งประเทศไทย จว.ระนองซึ่งได้รับการสนับสนุนจากสสส.จัดตั้งศูนย์สาธารณสุขมูลฐานชุมชนไทย-พม่า(ศสมช.)จัดตั้งอาสาสมัครสาธารณสุขต่างด้าว(อสต.)เข้ามาทำงานร่วมกับอาสาสมัครสาธารณสุขหมู่บ้านของไทย พื้นที่อสต.ทุกคนจะได้รับการพัฒนาศักยภาพ อบรมความรู้ทุกปี ได้รับมอบหมายให้ดูแลชาวพม่าในชุมชนของตนเอง เมื่อมีโรคระบาดให้แจ้งข่าวที่โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล(รพ.สต.)เพื่อวางแผนป้องกันโรค และเมื่อลงเยี่ยมติดตามผู้ป่วยอสต.จะติดตามไปด้วย เพื่อเป็นล่ามและให้คำแนะนำ ส่งผลให้แรงงานชาวพม่ามีความเชื่อมั่นและพร้อมที่จะใช้บริการสาธารณสุขในท้องถิ่นมากยิ่งขึ้น เป็นที่น่ายินดีว่าศสมช.ต้นแบบในพื้นที่สามารถให้บริการด้านข้อมูลและดำเนินงานด้านสาธารณสุขที่ครอบคลุมกลุ่มแรงงานข้ามชาติและประชาชนทั่วไปในพื้นที่และอสต.ต้นแบบ เชื่อมโยงการทำงานของภาคีเครือข่ายในระดับจังหวัดและแกนนำอาสาสมัครในระดับพื้นที่เพื่อพัฒนาแนวทางการดำเนินงาน เพิ่มอัตราส่วนของการมีประกันสุขภาพ การเข้าถึงบริการ และสร้างการมีส่วนร่วมของประชากรข้ามชาติตามแนวทางสาธารณสุขมูลฐาน

คำถาม“กินอิ่มนอนหลับบ้างไหม?”คือข้อสงสัยที่คณะกรรมการบริหารแผนคณะที่2 สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ(สสส.)เพื่อร่วมกันสร้างมิตรภาพไร้พรมแดน ต้องการคำตอบจากกลุ่มประชากรข้ามชาติที่เข้ามาขายแรงงานในเมืองไทย เนื่องจากมีการเคลื่อนย้ายแรงงานในลักษณะเป็นเครือข่าย เครือญาติ เครือข่ายหมู่บ้าน ผู้ชายจะเคลื่อนย้ายมาก่อน ติดตามด้วยผู้หญิงที่เป็นภรรยา จากนั้นจะนำบุตรเข้ามาด้วย รวมถึงบุตรที่เกิดขึ้นใหม่ในเมืองไทย แรงงานต้องการดูแลบุตรของตัวเอง เพราะการอาศัยอยู่ในเมืองไทยทำให้ชีวิตความเป็นอยู่ของบุตรหลานดีกว่าในประเทศต้นทางและเป็นการอยู่ร่วมกันทั้งครอบครัว อีกทั้งเป็นความจำเป็นขั้นพื้นฐานที่เด็กควรได้รับการดูแลจากพ่อแม่

คำตอบที่ได้รับจากแรงงานข้ามชาติที่อยู่ในสถานะที่มีความหวังว่าจะได้รับความช่วยเหลือจากหน่วยงานในเมืองไทย เมื่อสื่อมวลชนถามว่ารู้จักหน่วยงานสสส.หรือไม่ ต่างก็พูดเป็นเสียงเดียวกันว่ารู้จักจากภาพยนตร์โฆษณาทางโทรทัศน์ พร้อมกับกล่าวว่าสิ่งที่ต้องการคือบัตรสีชมพูที่มีอยู่ใกล้จะหมดอายุแล้ว ส่วนBorder Passนั้นทำไม่ได้ง่ายเพราะต้องมีทะเบียนบ้านจึงจะทำบัตรได้ ทุกวันนี้กินไม่อิ่มนอนไม่หลับเพราะแม่ต้องทำงานลูกไม่สามารถกินนมแม่ได้ อยากได้หมอพม่าที่พูดคุยกันเข้าใจมาช่วยรักษาเมื่อเจ็บป่วยไข้ เมื่อถึงวันหยุดก็มีโอกาสเข้าวัดเข้าวาไปไหว้พระ

สันติ กาญจนนิยม สาธารณสุขอำเภอเมืองระนอง จรัญ ผดุงสุนทร นักวิชาการสาธารณสุขชำนาญการช่วยกันไขคำตอบถึงแม้ว่าแรงงานข้ามชาติแม้จะไม่มีใบเกิดก็ซื้อบัตรประกันสุขภาพได้ที่โรงพยาบาล ระนอง ตึกผู้ป่วยนอกที่ช่องหมายเลข 10 ทุกวันนี้อสม.อสด.ก็พาไปซื้ออยู่แล้ว ทั้งนี้ต้องซื้อล่วงหน้าเพราะซื้อแล้ว15วันจึงจะเกิดสิทธิ เมื่อซื้อบัตรสุขภาพ365บาท/ปีเมื่อมีลูกสามารถฉีดวัคซินได้ฟรี บัตรประกันสุขภาพเป็นการเฉพาะตัวไม่ได้รวมสมาชิกในครอบครัว สิ่งเหล่านี้ต้องพูดคุยให้เข้าใจกันระหว่างเจ้าหน้าที่ การขายบัตรให้กับคนต่างด้าว3สัญชาติเข้าเมืองไม่ถูกต้องตามกฎหมาย จัดระเบียบสังคมทำให้เจ้าหน้าที่กังวลว่าทำงานที่ไม่ถูกต้องจะได้สิทธินี้หรือไม่ แต่ทางจังหวัดระนองมีการอลุ้มอล่วยให้เพราะถ้าเขาเจ็บป่วยอย่างไรเจ้าหน้าที่ก็ต้องรักษาให้อยู่แล้ว เรื่องอย่างนี้ช่วยกันเฉลี่ยสุขเฉลี่ยทุกข์จะดีกว่า มีแรงงานหลายคนที่มีโรคประจำตัว เรื้อรัง มีความซื่อสัตย์ก็ซื้อเป็นประจำก็จะได้สิทธิ ถ้าทำงานอยู่ชายแดนยังไม่ได้ซื้อบัตรก็ควรติดต่อกับพนักงานสาธารณสุข ไม่ต้องกลัวว่าจะถูกจับว่าเข้าเมืองโดยผิดกฎหมายแต่อย่างใด ยกเว้นจังหวะไม่ดีเขาตรวจจับอยู่พอดีแล้วถึงคราวบุญพาวาสนาส่งเราเข้าไปอยู่ในเหตุการณ์นั้นพอดี อย่างนี้ก็ช่วยไม่ได้

ศูนย์สาธารณสุขมูลฐานชุมชนไทย-เมียนมามิตรภาพมี3แห่ง หมู่4 หมู่5 หมู่6 ต.บางริ้น อ.เมือง จว.ระนอง ศูนย์สาธารณสุขมูลฐานชุมชนไทย-เมียนมา บ้านปากคลอง อยู่ที่ห้องแถวตัวL (ชุมชนทอง) การดำเนินกิจกรรมโดยอาสาสมัครสาธารณสุขไทย (อสม.)และอาสาสมัครสาธารณสุขต่างด้าว (อสต.)ทำหน้าที่ประจำศูนย์ฯ ให้เป็นสถานที่ประชาสัมพันธ์ หรือให้คำแนะนำปัญหาเรื่องสุขภาพ วัณโรค เอดส์ โรคตามฤดูกาล การคัดกรองโรค เป็นสถานที่ขายยาสามัญประจำบ้านราคาถูก ตรวจคัดกรองสุขภาพเบื้องต้นสำหรับประชาชนทั่วไป วัดความดันโลหิต ชั่งน้ำหนัก ตรวจเบาหวานสำหรับประชาชนในชุมชน

วัลภา โสภณธรรมกุล ประธานอสม.กล่าวว่ากลไกการทำงานด้านสาธารณสุขด้วยการจับคู่กันทำงานเป็นบัดดี้-บัดเดอร์ในชุมชนเพื่อช่วยกันสื่อสารและดูแลกันเอง บางครั้งก็ตายแทนกันได้ในเมื่อรู้จักรุ้ใจกันและทำความเข้าใจกันเป็นอย่างดี อาสาสมัครทำงานที่นี่สวมหมวกหลายใบในฐานะเป็นแม่บ้าน เป็นอสม.ถ้าเป็นคนไทยมีเงินเดือนๆละ600บาท และยังทำงานอาชีพด้วย พนักงานสาธารณสุขต่างด้าวมีค่าจ้างประจำ ทำหน้าที่เป็นล่ามแปลภาษาได้ ช่วยกันพัฒนาระบบสุขภาพ จัดตั้งศูนย์สาธารณสุขมูลฐานไทย-เมียนมาให้ชาวบ้านในชุมชนรู้รักษาตัวเองขั้นพื้นฐาน จัดกิจกรรมให้อสด.พัฒนาศักยภาพตัวเอง เรียนรู้ตั้งแต่การวัดความดันโลหิต การเจาะเลือด ชั่งน้ำหนัก วัดรอบเอว มีคณะกรรมการกองทุน ความร่วมมือด้านอนามัยในชุมชน จัดซื้อยาราคาถูก ตู้ยาสามัญประจำบ้านในชุมชนมีมูลนิธิศุภนิมิตจัดให้ฟรี เฝ้าระวังการเกิดโรค จัดคลินิกเคลื่อนที่ให้ต่างด้าว

การจัดกิจกรรมเยี่ยมเยียนดูแลผู้ป่วยติดเตียงและไม่ติดเตียงทุกเดือนในพื้นที่หมู่ที่5 จำนวน1,500หลังคาเรือน ขณะนี้แรงงานข้ามชาติที่เป็นวัณโรคลดจำนวนเป็นที่น่าพอใจ จากจำนวนร้อยคน ลดเป็น50 คน 30คน บางปีลดจำนวนไม่ถึง10คน ด้วยข้อคิดว่าวัณโรครักษาหายขาด ส่วนHIV/AIDS การวางแผนครอบครัวก็ต้องทำงานอย่างต่อเนื่องด้วยแนวคิดกรรมการ กองทุน กิจกรรม อีกทั้งบริหารด้วยการขายหุ้นเพื่อให้ทุกคนได้มีส่วนร่วมเป็นเจ้าของกิจการร่วมกัน

หัวข้อนำเสนอจำนวนแรงงานข้ามชาติชาวพม่าในพื้นที่ต.บางริ้น เป็นชุมชนหนาแน่นแออัดส่งผลให้คนในชุมชนมีปัญหาในเรื่องสุขภาพ สิ่งที่น่าเป็นห่วงก็คือผู้สูงอายุตั้งแต่วัย55ปีขึ้นไป อยู่อย่างลำบากโอกาสที่จะมีโรคภัยไข้เจ็บ วัณโรค เบาหวาน ความดันโลหิต ไข้เลือดออก เพราะไม่มีบัตรสุขภาพเนื่องจากต้องมีค่าใช้จ่าย ยิ่งมีโรคต้องห้ามโอกาสที่จะทำบัตรเป็นเรื่องยาก เมื่อเจ็บป่วยขึ้นมาต้องหาเงินรักษาเอง

ตัวแทนอาสาสมัครสาธารณสุขต่างด้าว (อสต.)วัย52ปีเล่าว่าเข้ามาอยู่ที่จังหวัดระนอง23ปี มีบุตร4คน บุตรสามคนทำงานในกรุงเทพฯ ส่วนคนเล็กยังเรียนหนังสือที่ระนอง ทำงานเป็นบัดดี้-บัดเดอร์ในชุมชนหลายปีร่วมมือกับอสม.ไทยเป็นแม่ข่ายใน9ศูนย์ ทำให้ได้รับความรู้และทำให้ชุมชนปราศจากโรคไข้เลือดออก และวัณโรคลดน้อยลงด้วยความร่วมมือกัน

ภรณี ภู่ประเสริฐ ผู้อำนวยการสำนักประชากรกลุ่มเฉพาะ สสส.กล่าวว่า สสส.ร่วมกับภาคีความร่วมมือทั้งหน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชน องค์กรภาคประชาสังคม อาทิ มูลนิธิเพื่อเยาวชนชนบท มูลนิธิศุภนิมิตแห่งประเทศไทย ทำงานภายใต้ยุทธศาสตร์การพัฒนาสุขภาวะประชากรกลุ่มเฉพาะ(สำนัก9) ผลักดันนโยบาย กลไก แนวปฏิบัติที่เอื้อต่อการเข้าถึงการศึกษา และสร้างเสริมสุขภาพ โดยการเชื่อมประสานการดำเนินงานระดับนโยบายเพื่อให้ประชากรเป้าหมายมีสุขภาวะที่ดีผ่านการเพิ่มโอกาสทางการศึกษาซึ่งเป็นปัจจัยทางสังคมส่งผลต่อสุขภาพ โดยสสส.และภาคีทำงานร่วมกันตั้งแต่การส่งเสริมการเข้าถึงการศึกษา วิเคราะห์สถานการณ์ด้านสุขภาพ วางแผน จัดรูปแบบบริการสุขภาพที่เหมาะสม กำหนดการวัดติดตามประเมินผล การจัดบริการการศึกษาและบริการสุขภาพ อาทิ การป้องกันโรค การส่งเสริมสุขภาพ การสร้างเสริมภาวะโภชนาการ อาชีวอนามัย ความปลอดภัยในการทำงาน

11 July 2560

ที่มา ไทยโพสต์

Posted By STY_Lib

Views, 25