ขอน้อมเกล้าฯถวายอาลัยส่งดวงพระวิญญาณพระองค์ เสด็จฯสู่สวรรคาลัย ด้วยเกล้าด้วยกระหม่อมขอเดชะ ข้าพระพุทธเจ้าข้าราชการ และลูกจ้าง กรมสุขภาพจิต

สุขภาพจิตนี้ขายไม่ได้ แม้แต่ให้ก็ยาก แต่ว่าจะต้องเพาะ

พระบรมราโชวาท: ในพิธีพระราชทานปริญญาบัตรแก่บัณฑิตมหาวิทยาลัยมหิดล ปี พ.ศ. 2522
วิสัยทัศน์: เป็นองค์กรหลักด้านสุขภาพจิต เพื่อประชาชนมีสุขภาพจิตดี มีความสุข
พันธกิจ 1: สร้างการมีส่วนร่วมเพื่อให้ประชาชนในทุกกลุ่มวัย สามารถดูแลสุขภาพจิตของตัวเอง
พันธกิจ 2: สนับสนุนการพัฒนาระบบบริการสุขภาพจิตครอบคลุมทุกมิติในทุกระดับ
พันธกิจ 3: พัฒนากลไกการดำเนินงานสุขภาพจิตเพื่อกำหนดทิศทางงานสุขภาพจิตของประเทศ

บทความด้านสุขภาพจิต

ไขความลับของการติดเกม

ไขความลับของการติดเกม

จากคู่มือ เมื่อลูกติดเกม พิมพ์ครั้งที่ 1 ปี 2548 หน้า 25-39

อะไรทำให้ติดเกม

Everybody wants to be a HERO!

ใครๆ ก็อยากเป็นพระเอก ทุกคนมีความฝันอยากจะได้เป็นพระเอกของใครสักคน ไม่ว่าจะเป็นพระเอกของพ่อ แม่ ครู หรือคนที่เรารักสักคน แต่การเป็นพระเอกในโลกแห่งความจริงนั้นไม่ง่ายดายนัก ต้องทุ่มเทแรงกาย แรงใจ และเวลาลงไปมาก แถมยังไม่รู้ว่าจะได้เป็นพระเอกสมใจหรือเปล่า ไม่เหมือนกับการเป็นพระเอกในโลกแห่งเกม ไม่ว่าจะเป็นเกมเพลย์สเตชัน เกมคอมพิวเตอร์ หรือเกมออนไลน์ก็ตามที ซึ่งคุณสามารถเป็นพระเอกตามแบบฉบับที่คุณต้องการได้เพียงแต่คุณฝ่าฟันอุปสรรคตามเงื่อนไขต่างๆ ไปได้ไม่ว่าจะเป็นการไล่ยิง ไล่ทุบ ไล่ฟัน ขับรถแข่ง ร่ายเวทมนตร์ กระโดดให้พ้นสิ่งกีดขวางต่างๆ ทำภารกิจที่ได้มาให้สิ้นสุด แก้ไขปริศนาต่างๆ ให้สำเร็จ คุณก็จะได้รับความนิยมชมชอบจากเกมที่คุณเล่น แถมยังได้ของรางวัลรวดเร็วทันใจ มีเสียงดนตรีประกอบที่เร้าใจตลอดเวลา มีภาพที่แสดงให้เห็นว่าคุณนั้นน่ะแน่แค่ไหน

เพียงไม่นานนัก คุณก็จะได้รับรางวัลต่างๆ มากมายไม่ว่าจะเป็นการเพิ่มความสามารถใหม่ๆ เครื่องมือใหม่ๆ เสื้อผ้าสวยขึ้น ความเร้นลับของปริศนาใหม่ๆ ที่ถาโถมเข้ามารอให้พระเอกอย่างคุณช่วยแก้ปริศนา คุณยังจะได้ผจญภัยต่อไปยังสถานที่ใหม่ๆ ได้อย่างไม่รู้จักเหน็ดรู้จักเหนื่อยเลยทีเดียว การตอบสนองของเกมทำให้คุณรู้สึกว่าคุณคือบุคคลสำคัญ ไม่ทันไรคุณก็กลายเป็น ฮีโร่ ไปซะแล้ว คุณล่ะได้เป็น ฮีโร่ กับเค้าหรือยัง

เทคนิคการดึงให้ผู้เล่นเล่นเกมอย่างต่อเนื่องก็คือการให้รางวัลผู้เล่นเป็นระยะๆ เมื่อได้ทำตามเงื่อนไขต่างๆที่เกมกำหนดไว้ แม้ว่าเกมสมัยใหม่ดูเหมือนว่าผู้เล่นจะสามารถกำหนดรูปแบบของการเล่นได้ด้วยตัวเองก็ตามแต่แท้จริงแล้วก็ยังอยู่ในเงื่อนไขที่ได้กำหนดมาก่อนแล้วเพียงแต่ผู้สร้างเกมทำให้เกิดความหลากหลายของเงื่อนไขมากขึ้นเท่านั้นเอง เป็นการวางเงื่อนไขแล้วให้ทำตาม แล้วจึงได้รับรางวัล ซึ่งเป็นเทคนิคเดียวกับที่นักวิทยาศาสตร์ใช้กับหนูทดลอง เพื่อให้หนูทำตามที่นักวิทยาศาสตร์ต้องการ เรียกว่า operant conditioning เป็นการสอนพฤติกรรมการเรียนรู้ของสัตว์ โดยมีอาหารเป็นรางวัลและให้หนูทดลองได้ลองผิดลองถูก โดยการกดแป้นต่างๆ เมื่อกดแป้นถูกต้องก็จะได้อาหารออกมากินหนูทดลองจะจดจำและเรียนรู้ว่า ต้องกดแป้นใดจึงได้รับอาหาร ในเกมก็ใช้เงื่อนไขชนิดเดียวกันแต่เป็นเงื่อนไขที่ซับซ้อนกว่า และให้คนเป็นผู้กดปุ่มเกมเพื่อบังคับให้ตัวละครทำตามเงื่อนไขกำหนด เมื่อกดที่ปุ่มเกมได้ถูกปุ่มถูกจังหวะเวลาก็ได้รางวัลคือชัยชนะ ได้ผ่านด่านต่างๆ นั่นเอง

เสน่ห์ในเกม

อาจจะมีหลายคนที่ยังไม่เคยได้ลองเล่นเกมดูเลยแล้วอย่างนี้จะรู้ว่าสนุกได้อย่างไร อยากให้คุณลองไปยืนใกล้ๆ เกมที่กำลังเล่นอยู่ คุณจะได้ยินเสียงอันน่าเร้าใจอยู่ตลอดเวลา เกมดีๆ จะมีเพลงประกอบเกม มีเสียงประกอบที่มีพลังดึงดูดเร้าใจยิ่งนัก เพิ่มสีสันความมันให้กับเกมเป็นอย่างมาก เพลงต่างๆในเกมไม่ใช่เพลงโหลเพราะบางเพลงได้รับรางวัลเพลงประกอบเกมยอดเยี่ยมก็มี เรียกว่าได้รับความบันเทิงสู่โสตประสาทกันเต็มที่แล้วใครจะอดใจไหวละครับ แถมยังมีภาพเคลื่อนไหวในเกมที่สมจริงสมจัง หรือออกแนวแฟนตาซีไปเลยประกอบกับแสง สี ที่ทำให้คุณเพลิดเพลินหรือตกใจได้เกมบางเกมถึงกับมีคำเตือนว่า อย่านั่งเล่นคนเดียวตอนกลางคืน

ตัวละครหรือฉากต่างๆ ในเกมก็น่าดึงดูดใจยิ่งนัก เรียกได้ว่าจินตนาการที่คุณเคยมีอยู่ในความฝันแค่ไหนอยากจะเห็นแบบไหน ถูกนำมาถ่ายทอดสู่เกมจนหมด และอาจจะมากกว่าที่คุณเคยจินตนาการไว้เสียอีก ถึงขนาดมีการประกวดความงามของวีรสตรีในเกมต่างๆ ว่าใครจะมีความงามเป็นเลิศกว่ากัน โลกของเกมไม่ใช่เป็นเพียงเกมที่เล่นอยู่กับบ้านคนเดียวหรือในครอบครัวเดียวอีกต่อไปแล้ว เกมมีผลต่อผู้เล่นเกมส่วนใหญ่มากจนแทบจะเรียกได้ว่า ทุกคนในโลกเล่นเกมเดียวกันเข้าใจกัน

เกมในอดีต

มิใช่ว่าจะไม่เคยมีเกมอื่นมาก่อนหน้าที่เกมคอมพิวเตอร์จะมีอิทธิพลต่อคนทั่วโลกเหมือนในสมัยนี้ในสมัยก่อนเกมหมากกระดานเป็นที่นิยมมาก ไม่ว่าจะเป็นหมากฮอส หมากรุกที่โขกโป๊กๆ กันบนกระดานไม้เสียงตระโกน รุก เสียงโขกแต่ละครั้งเป็นเสียงสวรรค์ และเล่นกันได้ชนิดไม่ต้องกินข้าวกินปลากันเลยทีเดียว ไม่เพียงแต่คนเล่นเท่านั้น แม้กระทั่งคนดูก็ไม่แพ้กัน ใครมาเรียกยังบอกว่าเดี๋ยวก่อนๆ เด็กนักเรียนสมัยก่อนจะนำชุดหมากฮอส หมากรุกไทย หมากรุกจีนไปเล่นช่วงพักเที่ยงหรือช่วงเย็น แต่สมัยนี้ เด็กคนไหนยกชุด หมากรุกไปเล่นที่โรงเรียนก็คงจะเชยระเบิด สมัยนี้ต้องพกเกมบอย (Gameboy) ไปและต้องเป็นจอสีด้วยประเภทจอเกมเป็นสีขาวดำนี่ตกยุคไปแล้ว จะเห็นได้ว่าความสนุกสนานในชีวิตวัยเด็กนั้นต้องจ่ายด้วยเงินที่มีราคาสูงขึ้นมาก

นอกจากเกมสมัยก่อนที่เล่น 2 คนแล้ว ยังมีเกมงูตกบันไดซึ่งเล่นได้คราวละหลายๆคน หรือเกมเศรษฐีซึ่งการเล่นเริ่มซับซ้อนขึ้น หรือเกมชิงความเป็นใหญ่ในโลก ได้แก่ เกม Risk ซึ่งแต่ละฝ่ายจะมีกองทัพของตัวเอง เพื่อเข้ายึดพื้นที่ในโลกมาครอง และอาจจะรวมเป็นพันธมิตรกับอีกฝ่ายหนึ่ง เพื่อช่วยกันโจมตีฝ่ายที่เหลือก็ได้ ทำให้การเล่นเกมไม่ได้เป็นการเล่นพร้อมกันเพียง 2 คนอีกต่อไป และผู้เล่นเกมจะมีปฏิสัมพันธ์ต่อกันมากขึ้น

ส่วนแม่แบบสำหรับเกมออนไลน์ที่คนหลายคนสามารถเข้าร่วมกันผจญภัยไปในโลกแฟนตาซีพร้อมๆกันได้ ก็คงจะไม่พ้นเกมคลาสสิกแห่งยุค ได้แก่ เกม Dungeon & Dragon ซึ่งแรกเริ่มเป็นเกมกระดานที่มีผู้เล่นร่วมกันได้ทีละหลายคน โดยแต่ละคนจะสวมบทบาทแตกต่างกัน เช่น อัศวิน จอมขมังเวทย์ เอลฟ์คนแคระ หรือหัวขโมยก็ได้ และมีคนหนึ่งทำตัวเป็นจอมมาร ซึ่งจะเป็นคนกำหนดแผนที่ทางเดินอุโมงค์และปล่อยอสุรกายต่างๆ ออกมาต่อกรกับเหล่าอัศวินทั้งหลาย พร้อมทั้งกับดักและประตูกลต่างๆ

สำหรับการเดิน การโจมตี หรือการใช้ความสามารถต่างๆ ก็ใช้การทอยลูกเต๋าซึ่งมีหลายลูกให้เลือกสำหรับกิจกรรมต่างๆ เช่น ลูกเต๋าแต้ม 1-6 ลูกเต๋าแต้ม 1-8 จนถึงลูกเต๋าแต้ม 1-20 โดยที่ใครสวมบทเป็นตัวอะไร ก็ต้องพยายามทำตามบทบาทนั้นๆ เช่น เป็นอัศวินต้องกล้าบุกตะลุยต่อสู้ ส่วนพวกหัวขโมยคอยหลบเลี่ยงการต่อสู้ตามแบบฉบับเอาตัวรอดเป็นยอดดี แต่จะมีความสามารถพิเศษในการเปิดประตูลับ หรือจัดการกับกับดักที่มีอยู่ เหมือนกับการเล่นเกมคอมพิวเตอร์ออนไลน์ไปกับเพื่อนพร้อมๆกันนั่นเอง แต่ในอดีตยังไม่มีการออนไลน์ แล้วการรวมตัวเล่นพร้อมกันหลายๆ คนล่ะ เขาทำกันอย่างไร

เขาจะจัดตั้งเป็นชมรมขึ้นมา แล้วนัดเจอกัน จากนั้นก็เข้ากลุ่มตะลุยไปในโลกแฟนตาซีร่วมกัน โดยจะมีกฎที่สำคัญที่สุดในเกมข้อหนึ่งคือ ให้ทุกคนเข้าใจว่าตัวละครที่เล่นอยู่ในเกมนั้น เป็นเพียงลักษณะตัวละครที่อยู่ในเกม ไม่ใช่ลักษณะที่แท้จริงของผู้เล่นคนนั้น จึงจำเป็นต้องแยกแยะให้ออกระหว่างตัวละครกับตัวจริงที่เป็นมนุษย์

ส่วนการจับกลุ่มเล่นเกมกันในปัจจุบันง่ายกว่าในอดีตมาก เพียงแต่อยู่ที่บ้าน นัดเวลากับเพื่อน จากนั้นก็กระโจมเข้าออนไลน์ แล้วร่วมผจญภัยไปด้วยกัน หรือจะไปร่วมกับคนอื่นที่ไม่เคยรู้จักกันมาก่อนก็ได้ ถ้าทั้งสองฝ่ายไม่รังเกียจ ความสนุกที่ได้เล่นเกมและได้รับรางวัลเป็นระยะๆ จากเกมที่เล่น นำความเพลิดเพลินมาให้เด็กๆได้ง่าย เพียงแต่กดปุ่มให้เครื่องคอมพิวเตอร์ทำงานเท่านั้นเอง ไม่ต้องไปหาหนังยางมาร้อยเป็นเส้นไม่ต้องคอยให้เพื่อนมาหลายๆ คน แล้วจึงเล่นกระโดดยางกัน สำหรับผู้ชายก็ไม่ต้องไปหาลูกหินลูกเหล็กเพื่อเอามาเล่นดีดลูกหินกันเหมือนสมัยก่อน

สมองกับการติดเกม

การติดเกมนอกจากจะเป็นเรื่องของพฤติกรรมและจิตใจแล้ว ยังเป็นเรื่องของสภาวะของสารสื่อประสาท (neurotransmitter) ในสมองอีกด้วย โดยมีการวิจัยพบว่าเมื่อมีพฤติกรรมซ้ำๆ สารโดปามีน (dopamine) จะหลั่งออกมาทำให้เกิดความสุข เรียกว่า reward circuit ดังนั้นถ้าต้องการมีความสุขก็ต้องทำพฤติกรรมนั้นๆ ซ้ำอีก สารโดปามีนจึงหลั่งออกมา

โลกแห่งความจริงกับโลกแห่งแฟนตาซี

การเล่นเกมไม่ว่าจะเป็นเกมอะไรก็ตาม จุดมุ่งหมาย คือ เพื่อให้เกิดความเพลิดเพลิน ได้หลุดออกจากโลกแห่งความเป็นจริง ให้ตนเองได้เป็นใครคนหนึ่งที่มีความสามารถ มีคุณค่าเป็นที่ยอมรับของตนเองและผู้อื่น รู้สึกว่าตนเป็นส่วนหนึ่งของคนกลุ่มนั้น ได้พูดคุยในเรื่องเดียวกันได้อย่างออกรสออกชาติ

แต่ที่สำคัญและเป็นจริงที่สุด ไม่ว่าจะอยู่ในโลกแห่งความจริงหรือโลกแฟนซีก็ตาม นั่นก็คือเวลา เวลาที่เท่ากันหมดคือ 1 วันมี 24 ชั่วโมง ซึ่งจำเป็นต้องแบ่งใช้ เวลา 24 ชั่วโมงนี้ให้พอเหมาะกับกิจกรรมต่างๆอาจมีคนเถียงว่าเวลาในเกม 1 วัน เท่ากับ 5 นาที ในโลกแห่งความจริง แต่ไม่ว่าเวลาในเกมจะเดินไปเร็วหรือช้าเท่าใดก็ตาม เจ้าของร้านเกมจะคิดเงินจากเวลาที่เขาดูบนนาฬิกาที่แขวนไว้ หรือแม้ว่าเวลาในเกมจะผ่านไป 3 เดือนก็ตาม แต่พอถึง 6 โมงเย็น แม่ก็จะตะโกนให้มากินข้าวแล้ว หากโอ้เอ้อยู่มีหวังโดนแม่อาละวาดแน่

ดังนั้นการไม่รู้จักแบ่งเวลาให้โลกแฟนตาซีกับโลกแห่งความจริงได้สัดส่วนที่พอเหมาะ กลับใช้เวลาเข้าไปอยู่ในโลกแฟนตาซีโดยเบียดบังเวลาในโลกแห่งความจริงอย่างมาก จึงทำให้เกิดปัญหาขึ้น ถึงขนาดว่าบางคนแม้ตัวจะหลุดออกมาจากหน้าจอเกมแล้วก็ตาม แต่จิตใจความคิดยังติดอยู่ในโลกแฟนตาซี จะคิดถึงแต่เรื่องเกมเรียกว่าเวลาทั้งวันยอมให้กับเกมทั้งหมด ราวกับว่าเกมนั้นเป็นสิ่งสำคัญมากสำหรับชีวิตในขณะนั้น

ไม่เพียงแต่เด็กๆ เท่านั้นที่ติดเกม ไม่ว่าจะเป็น วัยรุ่น หนุ่มสาว ผู้ใหญ่ตอนต้น ผู้ใหญ่ตอนปลายโอกาสติดเกมกันงอมแงมได้ทั้งนั้น บางคนติดเกมจนไม่ยอมเรียนหนังสือ ไม่ยอมทำงาน ยอมเลิกกับแฟนก็มีใช้เวลาไปกับโลกแฟนตาซีจนไม่ยอมทำอย่างอื่น บางรายถึงกับไม่หลับไม่นอน เล่นเกมจนช็อกตายหน้าจอเกมไปเลยก็เคยมีข่าวมาแล้ว แต่ถ้าลองไปถามคนที่นั่งเล่นเกมอยู่ว่า ติดเกมหรือเปล่า ก็มักจะได้รับคำตอบเป็นเสียงเดียวกันว่า ไม่ติด จะว่าไปก็คล้ายกับการไปถามคนที่สูบบุหรี่นั่นแหละ ถามกี่คนก็มักจะได้คำตอบเดียวกันว่า ไม่ติด สูบไปอย่างนั้นแหละ จะเลิกเมื่อไหร่ก็ได้

กระแสของเกม

ปัจจุบัน กระแสการประชาสัมพันธ์เกมแรงมากเดี๋ยวนี้มีการจัดพิธีเปิดตัวเกมใหม่ๆ อย่างยิ่งใหญ่ทีเดียวออกแคมเปญ โฆษณาตามที่ต่างๆไม่เพียงแต่มีหนังสือเกม วารสารเกม หนังสือเฉลยเกมที่ออกมาเป็นระยะๆ หนังสือพิมพ์ นิตยสารต่างๆ ยังลบบทความเรื่องเกมแถมไว้หน้าสองหน้า นอกจากนี้ ข้อมูลยังหาได้จากทางเว็บไซต์มากมาย ถึงขนาดมีรายการวิทยุในช่วงกลางคือทุกวัน เสนอรายการเกี่ยวกับเกมออนไลน์ ด้วยลีลาที่เร้าใจและเชิญชวนให้เล่นเกม ตลอดจนเทคนิคการพิชิตเกมในแต่ละตอน รายการทีวียังมีรายการเกี่ยวกับเกมเข้ามากระตุ้นให้มีความอยากเล่นเกมมากขึ้นไปอีก แล้วใครล่ะจะอดใจไหว

พบอะไรในเกม

เสน่ห์ของการเล่นเกมออนไลน์คือ การได้ผจญภัยไปในโลกที่ตนเองไม่รู้จัก ได้พบปะผู้คนต่างๆ หลากหลายได้ดูคนอื่นเขาเล่นเขาคุยกัน

คุณอาจเจอคนดีๆ มาชวนคุณร่วมตะลุยไปในเกม บางคนก็เอาของมาให้คุณโดยที่คุณไม่เคยรู้จักเขามาก่อนจนรู้สึกว่าคนในเกมช่างมีน้ำใจจริงๆ แต่บางคนมาขอของกันดื้อๆ ก็มี

นอกจากเกมผจญภัยแล้ว ยังเกมใหม่ๆ อีกมากมาย มีแม้กระทั่งเกมชวนกันไปเที่ยว เกมนัดคู่ไปออกเดต นัดใส่ชุดวิวาห์ถ่ายรูปคู่เพื่อจะได้ของรางวัล ซึ่งคงไม่มีใครเคยคิดมาก่อนด้วยซ้ำ ว่าจะมีเกมจีบกันจริงๆ เช่นนี้ออกมา

วัยรุ่นแสวงหาอะไรในเกม

คงพอเข้าใจบ้างแล้วนะว่า อะไรทำให้วัยรุ่นติดเกม นอกเหนือจากที่ใครๆ มักกล่าวกันว่า วัยรุ่นติดเกมเนื่องจากพ่อแม่ไม่มีเวลาดูแล พ่อแม่ไม่เข้าใจ ครอบครัวขาดความอบอุ่น เหงา ไม่รู้จะทำอะไรดี เบื่อๆ เซ็งๆ ก็เลยไปเล่นเกม สิ่งที่วัยรุ่นต้องการแสวงหาคือ การแสวงหาตนเอง ทดลอง ทดสอบว่าตนเองเป็นใคร ทำอะไรได้บ้าง มีอะไรที่ต้องทำเพื่อชีวิต ความสัมพันธ์กับผู้อื่นจะเป็นอย่างไร เรียกว่าเป็นช่วงเวลาที่วัยรุ่นจะค่อยๆ แยกออกจากครอบครัว เพื่อแสวงหาความเป็นตัวของตัวเองอยู่แล้ว

นอกจากหาความเป็นตัวของตัวเอง เขายังต้องการได้รับการยอมรับด้วย ดังนั้นวัยรุ่นจึงพยายามที่จะเข้าไปอยู่ในกลุ่มใดกลุ่มหนึ่ง ถ้าต้องการได้รับการยอมรับจากกลุ่มจะต้องทำตามที่กลุ่มต้องการ ถ้าเจอเพื่อนกลุ่มที่ดีก็ดีไป ถ้าเจอเพื่อที่มีปัญหามากๆ แล้วไม่รู้จักการแก้ปัญหาที่ดีก็แย่หน่อย การเข้าไปเล่นเกมออนไลน์ วัยรุ่นจะเลือกเข้ากลุ่มใดกลุ่มหนึ่ง เพื่อช่วยกันทำภารกิจให้สำเร็จ แล้วจะได้คะแนนหรือของวิเศษเป็นรางวัล ทุกคนจะร่วมกันแสดงความยินดี แต่มีบ้างที่บางคนเป็นพวกตะลุยเดี่ยวไม่อยากเข้าพวกกับใคร

บางคนอาจสงสัยว่า ถ้าวัยรุ่นต้องการที่จะแสวงหาตนเองอย่างจริงจัง อะไรทำให้เขาไม่ออกจากบ้าน แล้วท่องออกไปยังโลกกว้างตามลำพัง ถ้าคุณยังจำได้ เมื่อสมัยที่คุณยังเป็นเด็กเล็กๆ หรือลูกของคุณอายุสัก 1-2 ขวบ ที่เริ่มหัดเดิน แต่ยังเดินไม่เก่งนัก เด็กจะเริ่มจากการเกาะพ่อแม่ หรือเวลาเดินต้องให้พ่อแม่จูงมือ จากนั้นเด็กจะค่อยๆ พยายามเดินเตาะแตะห่างออกไปจากพ่อแม่ด้วยตนเอง แต่เดินห่างได้ไม่มากก็จะหันกลับมาคอยดูว่าแม่ยังอยู่ตรงนั้นไหม แล้วก็เดินเตาะแตะต่อไปอีกนิด พ่อแม่จะคอยเชียร์ให้เดินต่อไปแต่แล้วลูกก็รีบเดินกลับมาหาพ่อแม่ด้วยความกลัวต่อโลกภายนอกหลังจากนั้นลูกจึงค่อยๆ เดินออกห่างไปได้ทุกที จนกระทั่งวิ่ง จนคุณวิ่งตามจับไม่หวาดไม่ไหว

ในช่วงวัยรุ่นก็เช่นกัน เขาต้องการเปิดโลกรับรู้ทุกอย่างที่ทำได้ตามสิ่งที่ใจเขาอยากทำ แต่อีกใจหนึ่งยังมีความกลัวแฝงอยู่ ดังนั้นการเล่นเกมออนไลน์เท่ากับได้ส่งจินตนาการไปท่องเที่ยวในที่แสนไกล และไม่ต้องหวาดกลัวอะไร เนื่องจากตัวเขานั่งเล่นในสถานที่ที่เขารู้สึกปลอดภัย

การเล่นเกมออนไลน์นอกจากได้เข้าไปในโลกแห่งจินตนาการแล้ว วัยรุ่นยังสามารถแสดงออกได้ตามที่เขาปรารถนา โดยที่เขาคิดว่าคงไม่มีใครรู้จัก บางคนอาจเปลี่ยนนิสัยไปเลย เคยเป็นคนเรียบร้อยในโลกแห่งความจริง พอออนไลน์กลับกลายเป็นคนหยาบคาย ใช้คำพูดที่หยาบคายก้าวร้าว หรือแสดงบางอย่างที่ไม่สมควรในสังคมออนไลน์เพราะคิดว่าไม่มีคนรู้ โดยลืมไปว่าก่อนเล่นเกมต้องมีการลงทะเบียนชื่อเสียงเรียงนาม และหมายเลขประจำตัวในบัตรประชาชนก่อน ดังนั้นถ้าตรวจสอบจริงๆก็จะรู้ว่าใครเป็นใคร

บางคนเลือกลักษณะตัวละครเป็นคนละเพศกับตนผู้ชายหลายคนเลือกตัวละครเป็นเพศหญิง พอมีคนมาคุยด้วย ก็จะตอบในลักษณะของผู้หญิง อาจจะด้วยความคึกคะนอง สนุกที่ได้หลอกคนอื่นที่มาคุยด้วย หรือต้องการแสดงความรู้สึกภายในใจของตนออกมา เป็นการสนองตอบกับเพศที่ตนเองต้องการเป็น แต่เป็นไม่ได้ในโลกความจริง บางคนถูกถามเรื่องอายุจะไม่บอกอายุจริง เจตนาเพียงเพื่อไม่อยากให้รู้อายุจริง แต่บางคนปกปิดเพื่อหลอกผู้อื่น และมีแผนการที่ไม่ดีอยู่เบื้องหลัง

บางคนเปลี่ยนบุคลิกของตนที่ขี้อาย ไม่กล้าพูด ไม่กล้าแสดงออก แต่เมื่อเข้าไปในโลกออนไลน์แล้วเขาสามารถไปช่วยคนอื่นต่อสู้กับอสูรร้ายหรือให้คำแนะนำในการเล่นเกม เป็นการสร้างความมั่นใจให้กับตนเองมากยิ่งขึ้น การได้ไปเจอสถานที่ใหม่ๆ ได้สู้กับศัตรูตัวใหม่ๆ ก่อนเพื่อน ทำให้เขารู้สึกภูมิใจเหมือนกับตน เป็นผู้ค้นพบคนแรก และได้รับการยอมรับในหมู่เพื่อนมากขึ้น

การได้เจอกับผู้คนใหม่ๆ ทำให้ได้พูดคุย ได้รู้จักสื่อสารกับคนอื่นมากขึ้น แต่บางครั้งอาจโชคร้ายไปเจอพวกที่ไม่หวังดี พวกที่เข้ามาหาเหยื่อ เป็นพวกมิจฉาชีพออนไลน์โดยเฉพาะ อาจจะหลงกลตกเป็นเหยื่อในรูปแบบต่างๆ ได้มีวัยรุ่นหลายคนนัดไปเล่นเกมออนไลน์ที่ร้านเกมพร้อมๆ กัน เพื่อจับกลุ่มกันเล่นทีละ 3-4 คน และพูดคุยช่วยเหลือกันไประหว่างเล่น เขาบอกว่ามันกว่าเล่นออนไลน์พร้อมกันโดยไม่เห็นหน้า

ในโลกออนไลน์ การลาจากกันไม่ต้องมีพิธีรีตองมากเพียงแต่กดที่ปุ่ม คุณก็ออกมาจากโลกออนไลน์นั้นได้อย่างง่ายดาย ง่ายที่จะพบเพื่อน พบใครสักคนขณะเล่นเกม แต่อาจโดนทอดทิ้งได้ง่ายเช่นกัน ดังนั้นในหน้าจอไม่ใช่จะเจอแต่เพื่อนและการรวมกลุ่มเท่านั้น เราอาจเจอกับความผิดหวังด้วยก็ได้ โดยเฉพาะวัยรุ่นที่คิดว่าทุกคนจะจริงใจไว้ใจได้ ทุกคนจะทำตัวดีกับตนตลอดเวลานั้น คงต้องเปลี่ยนความคิดเสียใหม่

*******************************************

ที่มาของข้อมูล: จาก คู่มือ เมื่อลูกติดเกม พิมพ์ครั้งที่ 1 ปี 2548 หน้า 25-39

26 ธันวาคม 2549

By นพ.ปราการ ถมยางกูร/ คู่มือ เมื่อลูกติดเกม ปี 2548 หน้า 25-39

Views, 9722