ขอน้อมเกล้าฯถวายอาลัยส่งดวงพระวิญญาณพระองค์ เสด็จฯสู่สวรรคาลัย ด้วยเกล้าด้วยกระหม่อมขอเดชะ ข้าพระพุทธเจ้าข้าราชการ และลูกจ้าง กรมสุขภาพจิต

สุขภาพจิตนี้ขายไม่ได้ แม้แต่ให้ก็ยาก แต่ว่าจะต้องเพาะ

พระบรมราโชวาท: ในพิธีพระราชทานปริญญาบัตรแก่บัณฑิตมหาวิทยาลัยมหิดล ปี พ.ศ. 2522
วิสัยทัศน์: เป็นองค์กรหลักด้านสุขภาพจิต เพื่อประชาชนมีสุขภาพจิตดี มีความสุข
พันธกิจ 1: สร้างการมีส่วนร่วมเพื่อให้ประชาชนในทุกกลุ่มวัย สามารถดูแลสุขภาพจิตของตัวเอง
พันธกิจ 2: สนับสนุนการพัฒนาระบบบริการสุขภาพจิตครอบคลุมทุกมิติในทุกระดับ
พันธกิจ 3: พัฒนากลไกการดำเนินงานสุขภาพจิตเพื่อกำหนดทิศทางงานสุขภาพจิตของประเทศ

บทความด้านสุขภาพจิต

โรคเครียดส่งผลต่อผู้ป่วย

โรคเครียดส่งผลต่อผู้ป่วย

ผู้ป่วยที่ประสบเหตุการณ์รุนแรงและได้รับการรักษาในห้องผู้ป่วยหนักจนรอดชีวิตมาได้ มีโอกาสเกิดอาการหวาดผวาหลังประสบเหตุถึงร้อยละ 20

นักวิจัยจากคณะแพทย์มหาวิทยาลัยวอชิงตันเผยผลสรุปการวิจัย 15 ครั้งกับผู้ป่วยห้องไอซียู 1,745 คนในสหรัฐเมริกาและประเทศแถบยุโรปส่วนหนึ่งว่า ความบอบช้ำของผู้ป่วยสามารถนำไปสู่ภาวะผิดปกติทางจิตจากเหตุการณ์วินาศภัย เช่น ฝันร้าย หลับยาก หูแว่ว ประสาทหลอนกับสิ่งที่เคยเกิดขึ้น ฉุนเฉียว โกรธ หรือนิ่งเฉย อีกทั้งยังส่งผลกระทบด้านลบต่อคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยหลังออกโรงพยาบาลแล้วด้วย

นักวิจัยกล่าวอีกว่า สิ่งที่เพิ่มความเสี่ยงให้เกิดภาวะผิดปกติทางจิตใจจากเหตุการณ์วินาศภัยมี 2 ปัจจัยคือ การมีประวัติโรคทางสุขภาพจิต โดยเฉพาะความวิตกกังวลและความเครียด ส่วนปัจจัยที่สองคือการพบกับสถานการณ์ที่กดดันมากๆ ซึ่งนำไปสู่การป่วยทางจิตได้ ดังเช่น การส่งผู้ป่วยเข้าห้องไอซียูเต็มไปด้วยภาวะกดดันรุนแรง เพราะนั่นคือการตัดสินว่าผู้ป่วยอาการหนักและมักจะใกล้ตาย

คณะวิจัยเสริมว่านอกจากปัจจัยทั้งสองแล้วผู้ป่วยที่ใช้ยาระงับประสาทชนิดออกฤทธิ์เร็วก็มีโอกาสเกิดภาวะผิดปกติทางจิตใจได้เช่นกัน ผู้ป่วยต้องใช้ยานี้เพื่อให้รู้สึกผ่อนคลาย และสงบเมื่อต้องใช้เครื่องช่วยหายใจ หรือเมื่อเตรียมรับการผ่าตัดในห้องไอซียูแต่ยาประเภทนี้อาจทำให้เวียนศีรษะ สับสน มีอาการทางจิต เหมือนภาวะผิดปกติทางจิตใจจากเหตุการณ์วินาศภัยได้เช่นกัน จึงต้องใช้อย่างระมัดระวัง

*******************************************

ข้อมูลจากสรรพสาร วงการแพทย์ ปีที่ 10, ฉบับที่ 280, 16-31 ตุลาคม 2551 หน้า 6

พบสาเหตุความจำเสื่อมตอนแก่

นักวิจัยค้นพบสาเหตุปัญหาการจดจำข้อมูลใหม่เมื่อมีอายุมากขึ้น เชื่อว่าอาจะเป็นผลจากความเสื่อมของสมองส่วนที่ทำหน้าที่รำลึกเหตุการณ์

นักวิจัยมหาวิทยาลัยอริโซนารายงานผลการศึกษาจากสัตว์ทดลองในวารสาร Journal of neuroscience ว่าความเสื่อมของกระบวนการจดจำข้อมูลในสมองส่วนฮิปโปแคมปัสที่เกิดขึ้นระหว่างนอนหลับอาจเป็นสาเหตุของปัญหาการจดจำข้อมูลใหม่เมื่อสัตว์มีอายุมากขึ้น โดยระบุด้วยว่ากระบวนการดังกล่าวมีบทบาทต่อการช่วยให้สัตว์จดจำข้อมูลใหม่ดีขึ้นในวันต่อมา

นักวิจัยทดสอบโดยให้หนู 22 ตัว ซึ่งครึ่งหนึ่งเป็นหนูรุ่น และอีกครึ่งเป็นหนูแก่วิ่งหาทางออกในเขาวงกต และให้อาหารเป็นรางวัลในตัวที่ออกมาได้ พร้อมกันนี้ได้บันทึกปฏิกิริยาในสมองทั้งขณะที่วิ่งอยู่ในเขาวงกตและระหว่างที่หลับ เมื่อนำผลการบันทึกทั้ง 2 ช่วงเวลามาเทียบกันพบว่า สัญญาณสมองในหนูรุ่นใกล้เคียงกันในทั้ง 2 ช่วง ต่างจากหนูแก่ที่สัญญาณสมองขณะหลับแตกต่างจากเดิม

จากการทดสอบในวันต่อมาพบว่า หนูที่มีสัญญาณสมองใกล้เคียงกันในทั้ง 2 ช่วง สามารถจดจำเส้นทางในเขาวงกตได้ดีกว่าหนูที่มีรูปแบบสัญญาณสมองแตกต่างกัน ทำให้นักวิจัยเชื่อว่าการที่สัญญาณสมองของหนูขณะที่หลับใกล้เคียงกับขณะที่วิ่งอยู่ในเขาวงกตนั้นเป็นเพราะสมองกำลังจดจำข้อมูลเดิมซ้ำ เพื่อให้สามารถบันทึกข้อมูลดังกล่าวได้ดีขึ้น

การศึกษานี้มีทั้งฝ่ายที่ออกมาสนับสนุนและคัดค้าน โดยฝ่ายที่เห็นด้วยนั้นมองว่าหลักฐานใหม่อาจจะจุดประกายให้มีการพัฒนายาใหม่สำหรับกระตุ้นกระบวนการทำซ้ำข้อมูลในสมองระหว่างที่หลับ ส่วนฝ่ายคัดค้านแย้งว่าทฤษฎีนี้ยากต่อการศึกษาในคน ทั้งยังอาจมีอีกหลายปัจจัยที่เป็นสาเหตุของปัญหาการจดจำข้อมูล

*******************************************

ข้อมูลจากสรรพสาร วงการแพทย์ ปีที่ 10, ฉบับที่ 276, 16-31 สิงหาคม 2551 หน้า 9

7 February 2552

By สรรพสารวงการแพทย์

Views, 16282