ขอน้อมเกล้าฯถวายอาลัยส่งดวงพระวิญญาณพระองค์ เสด็จฯสู่สวรรคาลัย ด้วยเกล้าด้วยกระหม่อมขอเดชะ ข้าพระพุทธเจ้าข้าราชการ และลูกจ้าง กรมสุขภาพจิต

สุขภาพจิตนี้ขายไม่ได้ แม้แต่ให้ก็ยาก แต่ว่าจะต้องเพาะ

พระบรมราโชวาท: ในพิธีพระราชทานปริญญาบัตรแก่บัณฑิตมหาวิทยาลัยมหิดล ปี พ.ศ. 2522
วิสัยทัศน์: เป็นองค์กรหลักด้านสุขภาพจิต เพื่อประชาชนมีสุขภาพจิตดี มีความสุข
พันธกิจ 1: สร้างการมีส่วนร่วมเพื่อให้ประชาชนในทุกกลุ่มวัย สามารถดูแลสุขภาพจิตของตัวเอง
พันธกิจ 2: สนับสนุนการพัฒนาระบบบริการสุขภาพจิตครอบคลุมทุกมิติในทุกระดับ
พันธกิจ 3: พัฒนากลไกการดำเนินงานสุขภาพจิตเพื่อกำหนดทิศทางงานสุขภาพจิตของประเทศ

บทความด้านสุขภาพจิต

Movie and Mind "รักจัดหนัก"

รักจัดหนัก

หนักท้องหนักใจ...รักจัดให้ถ้าไม่ป้องกัน


"รักคือคำๆนี้ รักคือความอดทนทุกอย่าง จริงใจให้กัน

รักคือความเข้าใจ รักคือยอมอภัยทุกอย่าง อภัยให้กัน

ดั่งดวงตะวันที่ยังยั่งยืนคู่ฟ้า ความรักจึงบังเกิดมา

ให้เป็นภาษาทางใจ ให้ไว้เพื่อช่วยนำทางคู่ใจของเรา

รักคือเธอและฉัน รักคือความผูกพันยิ่งใหญ่จากใจของเรา เพราะเราคู่กัน"



เพลง - ความรัก

เนื้อร้อง/ศิลปิน - ออโต้บาห์น

ทำนอง - จิรพรรณอังศวานนท์


แม้นิยามของคำว่ารักในใจของแต่ละคนจะไม่เหมือนกัน แต่เชื่อแน่ว่าความหมายโดยรวมคงไม่หนีไปจากเนื้อหาของเพลงนี้ "เพลงความรัก" ของศิลปินออโต้บาห์น...แต่ลองอ่านและดูภาพโปสเตอร์หนังเรื่องนี้ดูนะคะ




ทุกภาพล้วนสื่อด้วยข้อความและอารมณ์ของตัวละครที่ชัดเจนว่ารักนี้ไม่ได้สวยงามอย่างในเพลง “รักจัดหนัก” ในที่นี้จึงไม่ใช่ความสุขจากรักที่สมหวังแต่กลับเป็นทุกข์จากรักที่ประมาทในเวลาที่ไม่เหมาะ สอดคล้องกับสโลแกนของหนังไทยเรื่อง “ชั่วฟ้าดินสลาย” ที่ว่า “เสน่หาชั่วข้ามคืน แต่ขมขื่นชั่วนิรันดร์” แล้วก็ส่งผลให้เกิดข้อมูลต่อไปนี้


• สถิติแม่วัยรุ่นอายุต่ำกว่า 20 ปีของประเทศไทยครองแชมป์อันดับหนึ่งในแถบเอเชีย มีจำนวนสูงถึง150,000 คน เป็นตัวเลขรายงานจากองค์การทุนเพื่อเด็กแห่งสหประชาชาติหรือยูนิเซฟ


• อีกหนึ่งรายงานจากองค์การอนามัยโลกหรือ WHO พบว่าเด็กหญิงที่ตั้งครรภ์มีช่วงอายุในวัยอ่อนเยาว์ลงเรื่อยๆในประเทศไทยมีแม่วัยรุ่นคลอดบุตรวันละประมาณ 140 รายหรือประมาณปีละ 50,000 คน


• หันมาดูข้อมูลล่าสุดของกระทรวงสาธารณสุขระบุว่าผู้หญิงอายุต่ำกว่า 20 ปีที่เข้ารักษาตัวในโรงพยาบาลของรัฐหลังการทำแท้งมีถึงร้อยละ 28.5 และมากกว่าร้อยละ 25 ของเด็กกลุ่มนี้มีแนวโน้มกลับมาตั้งครรภ์ซ้ำ


จากข้อมูลดังกล่าวจึงไม่น่าแปลกใจที่ปัจจุบันเรื่องการตั้งครรภ์ในวัยรุ่นจึงกลายเป็นวาระแห่งชาติ และเป็นแรงบันดาลใจที่สำคัญของทีมทำภาพยนตร์เรื่องนี้“รักจัดหนัก”


"รักจัดหนัก" เป็นภาพยนตร์วัยรุ่นแนวโรแมนติกดราม่า จากค่ายน้องใหม่ ‘ออกไปเดิน’โดยโปรดิวเซอร์หน้าไม่ใหม่อย่างคุณหมู (สุภาพ หริมเทพาธิป) อดีตบรรณาธิการบริหารแห่งนิตยสาร BIOSCOPE และได้รับการสนับสนุนหลักจากมูลนิธิสร้างความเข้าใจเรื่องสุขภาพผู้หญิงสคส. โดยวัตถุประสงค์หลักก็เพื่อสะท้อนเรื่องราวด้านความรักและความสัมพันธ์ของวัยรุ่นในสังคมปัจจุบันอย่างตรงไปตรงมาน่าสนใจและอาจสร้าง “ความเปลี่ยนแปลง” ในสังคมไทยให้เกิดขึ้นจริง

เรื่องราวและการนำเสนอพูดถึงความสัมพันธ์ของเด็กวัยรุ่นสามคู่ แบ่งเป็นหนังสั้น 3 ตอน…



ตอนที่ 1 - ไปเสม็ด


จากประโยคฮิตติดปากของวัยรุ่นที่ว่า “ไปเสม็ดเสร็จทุกราย” คราวนี้คงไม่ใช่แค่ประโยคคำพูด แต่เสร็จจริงๆคือมีความสัมพันธ์ทางเพศกันจริงๆระหว่างวิท (ศิครินทร์ ผลยงค์) และแอน (ปลายฟ้า มหารวิเดชากร) เด็ก ม.6 ที่คบหาดูใจกันตอนลงเรียนกวดวิชาแล้วชวนกันไปฉลองสอบเสร็จและรอลุ้นผลเอ็นทรานซ์ตามประสาวัยรุ่นที่เกาะเสม็ด ฤทธิ์ความคึกคะนองและบรรยากาศชวนเคลิ้มทำให้ทั้งคู่มีความสัมพันธ์ทางเพศกันโดยไม่แยแสอุปกรณ์ป้องกันชีวิต เหมือนกำลังจะสุขสมหวังเมื่อวิทและแอนสอบติดมหาวิทยาลัยเดียวกันในคณะที่ตัวเองใฝ่ฝัน ยิ่งไปกว่านั้นวิทยังได้รับคัดเลือกให้เข้าแข่งขันหมากรุกระดับประเทศ และแอนได้รับการชักชวนจากรุ่นพี่ให้เป็นเชียร์ลีดเดอร์ของคณะ แต่ทั้งคู่ก็หัวใจพองโตอยู่ได้ไม่นานเมื่อประจำเดือนของแอนขาดหายไป


ในช่วงที่ทั้งคู่รอผลการตรวจปัสสาวะว่าตั้งครรภ์หรือไม่ คนดูก็มีส่วนร่วมกับความกังวลใจที่เกิดขึ้น...แล้วเกิดความตระหนักว่า ความทุกข์ที่เกิดเป็นวันเป็นสัปดาห์หรือเป็นปีหรือตลอดชีวิต เมื่อต้องมาแลกกับความสุขทางผิวหนังเพียงไม่กี่นาที...อย่างนี้คุ้มหรือไม่


ดูภาพยนตร์ตอนนี้แล้วดิฉันมองเห็นเด็กดีอนาคตไกลสองคนที่กำลังทนทุกข์อยู่กับความกังวลใจจากผลของความสุขชั่วข้ามคืนโดยที่ไม่คิดจะปรึกษาใครโดยเฉพาะพ่อแม่


มีการสำรวจพบว่าเซ็กซ์ครั้งแรกของวัยหนุ่มสาว ส่วนใหญ่แล้วไม่ได้เกิดขึ้นจากการเตรียมความพร้อม แต่เกิดขึ้นเพราะอยู่กันในที่ลับหูลับตาแล้วบรรยากาศมันพาไป การไปเที่ยวกันของหนุ่มสาวแม้ไปเป็นหมู่คณะ แต่วาระแห่งการเข้านอน ก็ห้องใครห้องมัน เต้นท์ใครเต้นท์มัน จากสัมผัสกลายเป็นเพศสัมพันธ์ แถมไม่ได้ป้องกัน ผลสุดท้ายกลายเป็นปัญหาที่ต้องแก้...แล้วจะแก้อย่างไร หนังไม่ได้ให้คำตอบสำเร็จรูป แต่เปิดโอกาสให้คนดูคิดหาทางออกที่ดีที่สุดของตนเอง



ตอนที่ 2 - เป็นแม่เป็นเมีย


หนังเปิดตัวที่ความสัมพันธ์ของวัยรุ่นคู่หนึ่งซึ่งอยู่กินกันแบบสามีภรรยา...คนหนึ่งเป็นนักกีฬามวยสากลอนาคตไกลระดับตัวแทนโรงเรียนชื่อม่อน (มิวสิค AF4) อีกคนเป็นสาวดาวโรงเรียนผู้ใฝ่ฝันอยากเป็นนักร้องชื่ออิ๋ง (ชะเอม สตรอเบอร์รี่ชีสเค็ก) ทั้งคู่เกิดพลาดเมื่ออิ๋งตั้งท้องในขณะที่ทั้งคู่ยังเรียนอยู่พวกเขาจึงต้องหยุดเรียนมาอยู่บ้าน กินนอนถ่ายเรื่อยๆเปื่อยๆไปวันๆในห้องส่วนตัวชั้นบน

การใช้ชีวิตในครอบครัวฐานะระดับล่างของสังคม ทำให้เขาและเธอต้องพร่ำเพ้ออยู่กับความฝันแต่ต้องฝ่าฟันในโลกความจริง...เป้าหมายของชีวิตที่แสนสวยหรู แต่ความจริงต้องอยู่กับความไม่มีคุณภาพ ต้องอุ้มท้องใกล้คลอด ทำงานบ้านพร้อมดูแลร้านค้าช่วงพ่อแม่ไม่อยู่ ช่วยเลี้ยงลูกของพี่สาวอีกคนที่ท้องแก่ พ่อแม่และน้องชายพร้อมเพื่อนบ้านกินเหล้าเมามาย


ดูภาพยนตร์ตอนนี้แล้วดิฉันมองเห็นการใช้ชีวิตคู่ของเด็กดี อนาคตไกลสองคนที่ต้องหลบซ่อนสังคมเพราะความอายและได้เรียนรู้ว่าการมีชีวิตคู่ในช่วงเวลาที่ไม่เหมาะสมว่ามันยากลำบากแค่ไหน...ข้อดีคือทั้งคู่รับผิดชอบผลงานที่สร้างขึ้น ไม่ถูกซ้ำเติมจากพ่อแม่พี่น้อง แต่ข้อเสียคือขาดการพัฒนาทักษะพื้นฐานในการใช้ชีวิต (Life Skill) ที่นำไปสู่การสร้างฐานะและความรื่นรมย์


เห็นทีจะต้องไปดูหนังฝรั่งเรื่อง Larry Crown ที่ Tom Hank แสดงคู่กับ Julia Roberts ที่ชี้ให้เห็นว่าเมื่อพระเอกที่ต้องถูกไล่ออกจากงานอย่างกลางคันทั้งๆที่เป็นคนขยันและมนุษยสัมพันธ์ดีนั้น จากภาวะสมหวังดั่งยอดเขากลายเป็นหมองเศร้าราวหุบเหว (Peak and Valley) การสร้างเหตุปัจจัยในทางบวกให้แก่ชีวิต สามารถทำให้ตนเองผ่านพ้นหุบเหวได้อย่างไร



ตอนที่ 3 ทอมแฮ้ง


เรื่องวุ่นๆของนัท (อริสสรา เลอมวณ) สาวหล่อนักกีฬาบาสเกตบอลทีมโรงเรียนขวัญใจสาวๆซึ่งเป็นเพื่อนซี้กับเนมนักบาสฯสาวสุดเซ็กซี่ที่ชอบจิ๊จ๊ะกับหนุ่มๆ...ในคืนที่ทีมนักบาสทั้งหญิงชายชวนกันไปปาร์ตี้เลี้ยงปิดเทอมเลี้ยงฉลองกันจนเมาหัวทิ่ม นัทตื่นมาพบว่าตัวเองได้เสียสาวให้กับใครสักคนไปแล้วในคืนนั้น แม้เธอจะพยายามลืมเรื่องราวที่เกิดขึ้นแต่เหตุการณ์นี้ก็ทำให้ชีวิตพลิกผันไปอย่างไม่คาดคิดเมื่อเธอเกิดตั้งท้องและตัดสินใจทำแท้ง


บทบาทของแม่ที่แสดงโดยจินตหรา สุขพัฒน์ก็โดดเด่นไม่แพ้กัน เธอจะปรากฎตัวเพียงแค่ไม่กี่ฉาก แต่คนดูก็เห็นความรักของแม่ที่ไม่ซ้ำเติมและพร้อมให้กำลังใจแก่ลูกสาวผู้กำลังเผชิญวิกฤตของชีวิต


ดูภาพยนตร์ตอนนี้แล้วดิฉันมองเห็นเด็กดีอนาคตไกลที่ต้องมีตราบาปในใจเพราะการมีเพศสัมพันธ์โดยขาดสติจากสุราแม้จะเป็นแค่ครั้งเดียว


หนังสั้นทั้งสามตอนไม่ใช่แค่ภาพบนผืนผ้าที่เขียนบทให้ดูดราม่าเพื่อคนดูได้เพลิดเพลินอย่างฉาบฉวย แต่ยังสะท้อนถึงปัญหาของเด็กวัยรุ่นไทยในโลกของความเป็นจริงได้อย่างชัดเจนและมีแนวโน้มที่จะมากขึ้นทุกวัน เพราะเรื่องการมีเพศสัมพันธ์สำหรับวัยรุ่นปัจจุบันไม่ใช่เรื่องยากเย็นที่ต้องยับยั้งชั่งใจเหมือนสมัยก่อน


และการสอนเพศศึกษาตามจารีต แนวเน้นให้วัยรุ่นรักนวลสงวนตัว อย่าชิงสุกก่อนห่าม อดเปรี้ยวไว้กินหวาน...อาจเป็นเหมือนยาดีที่หมดอายุไปนานแล้ว เด็กวัยรุ่นกินแล้วก็ไม่ออกฤทธิ์เพราะกินต่อเนื่องหลายปีจนเกิดอาการดื้อยา


มีผู้เชี่ยวชาญเรื่องการสอนเพศศึกษาในเมืองไทยท่านหนึ่ง เคยเสนอแนวความคิดว่าการสอนประเด็นเรื่องรักเรื่องใคร่ในวัยรุ่น ควรชี้ให้วัยรุ่นตระหนักว่าเซ็กซ์ในวัยรุ่นมีสองแบบ คือ "เซ็กซ์โง่ – เซ็กซ์ฉลาด"


• เซ็กซ์โง่ คือเพศสัมพันธ์ที่เกิดขึ้นจากการขาดความยับยั้งชั่งใจ และไม่รู้จักการป้องกัน ผลสุดท้ายคือความทุกข์ในระยะยาวหลังความสุขอย่างฉาบฉวย


• เซ็กซ์ฉลาด คือเพศสัมพันธ์ที่เกิดขึ้นบนพื้นฐานของความรัก คือยินยอมพร้อมใจกันทั้งสองฝ่าย โดยที่มีการป้องกันทั้งเรื่องการตั้งครรภ์และการติดเชื้อ


หน้าที่ของหมอของครูคือการให้ข้อมูลกับวัยรุ่นได้เท่านี้ ส่วนหน้าที่ในการตัดสินใจ ขึ้นอยู่กับเจ้าของอวัยวะเพศของตัวเอง


และความสามารถในการตัดสินใจย่อมต้องเกิดขึ้นจากการเลี้ยงดูในวัยเด็กที่พ่อแม่จะปลูกฝังให้สมองส่วนคิดทำงานควบคุมสมองส่วนอยาก ซึ่งทางวิชาการเราเรียกว่า "วุฒิภาวะ" (Maturity) ไม่ใช่การเลี้ยงลูกแบบประคับประเคนคือปรนเปรอลูกด้วยวัตถุ เด็กอยากได้อะไรก็ได้ทุกอย่างในทันที อย่างนี้แล้วในสถานการณ์ที่ฮอร์โมนเพศทำงาน ความยับยั้งใจ (Suppression) ก็เป็นสิ่งที่เกิดขึ้นได้ยากยิ่ง


และเมื่อลูกๆเติบโตจากเด็กเป็นวัยรุ่นและหนุ่มสาว เขาก็ควรตระหนักอยู่ในใจเสมอว่า...ความหมายของลูกสาวก็คือเด็กผู้หญิงที่พ่อแม่รักมากที่สุดในโลก เพราะฉะนั้นพ่อแม่จึงอยากให้ลูกสาวรักษาเนื้อรักษาตัว โดยอย่าเอาตัวเองไปอยู่ในสถานการณ์ที่เสี่ยง เพราะหากลูกสาวเป็นอะไรไป พ่อแม่ก็หัวใจแตกสลาย


ส่วนความหมายของลูกชายก็คือเด็กหนุ่มที่พ่อแม่ภาคภูมิใจ เพราะฉะนั้นพ่อแม่ก็อยากให้ลูกชายทุกคนตั้งใจเรียน สามารถรับผิดชอบตัวเองและคนอื่นที่มาใช้ชีวิตร่วมกันกับเราได้ รักแม่และน้องสาวอย่างไร ลูกชายก็ต้องให้เกียรติเพศตรงข้ามเช่นเดียวกัน


จำง่ายๆจดสั้นๆว่า "ลูกสาวคือเด็กผู้หญิงที่พ่อแม่รักมากที่สุดในโลก ลูกชายคือเด็กหนุ่มที่พ่อแม่ภาคภูมิใจ" อย่างนี้แล้วคงไม่ต้องมี "รักจัดหนัก" ภาค 2, 3 และ 4 ที่ต่อเนื่องตามมาทั้งโลกภาพยนตร์และโลกความจริงของชีวิต

5 กันยายน 2554

By นพ.สุกมล วิภาวีพลกุล, พญ. พิยะดา หาชัยภูมิ

Views, 5172