ขอน้อมเกล้าฯถวายอาลัยส่งดวงพระวิญญาณพระองค์ เสด็จฯสู่สวรรคาลัย ด้วยเกล้าด้วยกระหม่อมขอเดชะ ข้าพระพุทธเจ้าข้าราชการ และลูกจ้าง กรมสุขภาพจิต

สุขภาพจิตนี้ขายไม่ได้ แม้แต่ให้ก็ยาก แต่ว่าจะต้องเพาะ

พระบรมราโชวาท: ในพิธีพระราชทานปริญญาบัตรแก่บัณฑิตมหาวิทยาลัยมหิดล ปี พ.ศ. 2522
วิสัยทัศน์: เป็นองค์กรหลักด้านสุขภาพจิต เพื่อประชาชนมีสุขภาพจิตดี มีความสุข
พันธกิจ 1: สร้างการมีส่วนร่วมเพื่อให้ประชาชนในทุกกลุ่มวัย สามารถดูแลสุขภาพจิตของตัวเอง
พันธกิจ 2: สนับสนุนการพัฒนาระบบบริการสุขภาพจิตครอบคลุมทุกมิติในทุกระดับ
พันธกิจ 3: พัฒนากลไกการดำเนินงานสุขภาพจิตเพื่อกำหนดทิศทางงานสุขภาพจิตของประเทศ

บทความด้านสุขภาพจิต

"ความคิดเชิงสร้างสรรค์ ตอน กรงขังนักคิด", JVKK

สาส์นจากคลินิคคลายเครียด

" ความคิดเชิงสร้างสรรค์ ตอน กรงขังนักคิด"

สวัสดีค่ะ เมื่อ 2 สัปดาห์ที่แล้วได้นำเสนอเรื่องราวของ "การคิดเชิงสร้างสรรค์" โดย ศ.ดร. เกรียงศักดิ์ เจริญวงศ์ศักดิ์ นักคิดและนักเขียนระดับแนวหน้าของเมืองไทย ผู้ซึ่งได้นำเสนอคำตอบเพื่อเป็นแนวทางในการแก้ไขปัญหาให้กับสังคมไทย โดยท่านเชื่อว่า ทางออกหรือแนวทางในการแก้ไขปัญหาต่างๆ นั้น ไม่ได้มีวิธีเดียว หากแต่เราจะทำอย่างไรจึงจะคิดในสิ่งที่แตกต่างไปจากเดิมและทำในสิ่งที่ไม่ซ้ำซากเคยชินได้ต่างหาก ความคิดทำนองนี้ทางการศึกษาเรียกว่า Lateral Thinking ซึ่งอยู่คนละฟากกับความคิดในแบบ Rote Thinking ซึ่งเราค่อนข้างจะคุ้นเคย ยังมีเรื่องราวที่น่าสนใจอีกมากมาย ที่จะมานำเสนอในสัปดาห์นี้ ติดตามไปพร้อมๆ กันนะคะ ความคิดสร้างสรรค์จะเกิดขึ้นก็ต่อเมื่อ "กรงขังความคิด" หรือทัศนคติผิดๆเกี่ยวกับความคิดสร้างสรรค์ได้ถูกทำลายลงไป หากเราต้องการเป็นคนที่สร้างสรรค์ เราจะต้องเริ่มต้นด้วยการสร้างทัศนคติที่เอื้อต่อการคิดสร้างสรรค์ ซึ่งมีข้อแนะนำเพื่อเป็นหลักปฏิบัติดังนี้

* อย่าคิดแง่ลบ .. ต้องคิดแง่บวก

อิเมอร์สัน ( Emerson ) ได้กล่าวว่า " จงระวังในสิ่งที่คุณคิดเอาไว้ เพราะมันจะเป็นไปตามนั้น " นั่นหมายความว่า ถ้าเราคิดว่า " เป็นไปไม่ได้ , ทำไม่ได้ " เราก็จะทำไม่ได้ตามที่เราคิด แต่ถ้าเราคิดว่า "น่าจะเป็นไปได้ , เราทำได้" เราจะเกิดความเชื่อมั่นในตนเอง กลายเป็นความปรารถนาอย่างแรงกล้าและความพยายามที่จะทำให้สำเร็จ ซึ่งนี่คือ พลังของความคิดแง่บวกสก็อตต์ วิตต์ ( Scott Witt ) ผู้เชี่ยวชาญด้านวิธีคิดคนหนึ่งได้กล่าวว่า "คนที่คิดหาวิธีที่ชาญฉลาดขึ้นมาได้อย่างไม่หยุดหย่อน ไม่ใช่เพราะเขามีความคิดสร้างสรรค์ในตัวมากกว่าพวกเรา แต่เป็นเพราะเขามีความมั่นใจในตัวเองมากกว่าเท่านั้น"

* อย่าชอบพวกมากลากไป .. ต้องลองหัวเดียวกระเทียมลีบดูบ้าง

คนทั่วไปมักจะไม่ค่อยกล้าคิดสร้างสรรค์ เพราะเกรงว่าความคิดแปลกใหม่ของตนนั้นจะได้รับการปฏิเสธ หัวเราะเยาะหรือล้อเลียน สังคมมักจะจำกัดให้คนเดินอยู่เพียงระดับกลางๆ ไม่กล้าทำอะไรที่โดดเด่น ไม่กล้าคิดแตกต่างจากผู้อื่น ในขณะที่นักคิดสร้างสรรค์จะไม่เป็นเช่นนั้น เพราะเขาไม่สนใจว่าความคิดของเขาจะได้รับการยอมรับหรือสนับสนุนจากผู้อื่นหรือไม่ เขามักจะมีความเชื่อมั่นในตัวเอง ไม่ถูกชักจูงด้วยพลังกลุ่ม และไม่หวั่นไหวไปตามสถานการณ์ แม้ว่าจะถูกสงสัยในความคิด ถูกวิพากษ์วิจารณ์หรือถูกหัวเราะเยาะ เขายังจะสามารถตัดสินใจได้อย่างอิสระ อีกทั้งมีความเป็นอิสระที่จะพูดและกระทำสิ่งต่างๆ เราต้องกล้าคิดแหวกวงเดิมๆ ยอมเป็นพวก " หัวเดียวกระเทียมลีบดูบ้าง อย่ามัวแต่เป็นพวก " พวกมากลากไป " ถ้าเรามั่นใจว่าความคิดใหม่ของเรานั้นสามารถใช้การได้ เราควรเดินหน้าเสนอความคิดเห็นของเราให้คนเห็นว่ามันใช้การได้อย่างไร แม้ว่ามันจะเป็นสิ่งที่เพ้อฝันหรือเหลือเชื่อก็ตาม

* อย่าปิดตัวเองในวงแคบ .. ต้องเปิดรับประสบการณ์ใหม่ๆ

ความอยากรู้อยากเห็น การเรียนรู้จากผู้อื่น การเปิดรับประสบการณ์ใหม่ๆ ความกระตือรือร้นเรียนรู้สิ่งใหม่ๆ นับเป็นลักษณะนิสัยของนักคิดสร้างสรรค์ คาร์ล โรเจอร์ส ( Rogers , 1954 ) กล่าวว่า " การเปิดใจกว้าง เป็นกุญแจสำคัญที่ทำให้เกิดความคิดสร้างสรรค์ "

* อย่ารักสบายทำไปเรื่อยๆ .. ต้องลงแรง บากบั่น มุ่งความสำเร็จ

มีเหตุผลหลายประการที่สามารถยืนยันได้ว่าคนที่มีความคิดสร้างสรรค์นั้น เป็นคนที่ทำงานหนักมาก เหตุผลประการหนึ่งเนื่องมาจากเขามีแรงบันดาลใจภายในเป็นแรงผลักดันอันแรงกล้า ก่อให้เกิดการผูกพันกับเป้าหมายว่าจะทำให้สำเร็จ ไม่เสร็จไม่เลิกรา ไม่ยอมพ่ายแพ้ต่อตัวเอง ไม่ล้มเลิกกลางคัน โทมัส อัลวา เอดิสัน ( Thomas Alva Edison ) กล่าวว่า "อัจฉริยะบุคคลพึ่งพาแรงบันดาลใจ 1 % อีก 99 % มาจากหยาดเหงื่อแรงงาน"

ยังมีเรื่องราวที่น่าสนใจอีกมาก ติดตามตอนต่อไปสัปดาห์หน้านะคะ

ด้วยรัก
จาก..แพทย์ทางเลือก โรงพยาบาลจิตเวชขอนแก่น ราชนครินทร์

1 กันยายน 2546

By กรมสุขภาพจิต

Views, 4098