ขอน้อมเกล้าฯถวายอาลัยส่งดวงพระวิญญาณพระองค์ เสด็จฯสู่สวรรคาลัย ด้วยเกล้าด้วยกระหม่อมขอเดชะ ข้าพระพุทธเจ้าข้าราชการ และลูกจ้าง กรมสุขภาพจิต

สุขภาพจิตนี้ขายไม่ได้ แม้แต่ให้ก็ยาก แต่ว่าจะต้องเพาะ

พระบรมราโชวาท: ในพิธีพระราชทานปริญญาบัตรแก่บัณฑิตมหาวิทยาลัยมหิดล ปี พ.ศ. 2522
วิสัยทัศน์: เป็นองค์กรหลักด้านสุขภาพจิต เพื่อประชาชนมีสุขภาพจิตดี มีความสุข
พันธกิจ 1: สร้างการมีส่วนร่วมเพื่อให้ประชาชนในทุกกลุ่มวัย สามารถดูแลสุขภาพจิตของตัวเอง
พันธกิจ 2: สนับสนุนการพัฒนาระบบบริการสุขภาพจิตครอบคลุมทุกมิติในทุกระดับ
พันธกิจ 3: พัฒนากลไกการดำเนินงานสุขภาพจิตเพื่อกำหนดทิศทางงานสุขภาพจิตของประเทศ

บทความด้านสุขภาพจิต

ความเครียดทำให้ตายได้ (จบ)

ความโกรธ หรืออารมณ์ตึงเครียดจนกระทั่งทำให้เกิดโรคหัวใจวายตายนั้น อาจจะไม่ได้เกิดภายใน 24 ชั่วโมงก่อนคนไข้ตาย หรือพอพ่อตาโกรธลูกเขยมากๆ เหมือนในหนังไทย แล้วก็หัวใจวายตายคาที่ให้ลูกสาวดีใจ ที่ได้มรดกจำนวนมหาศาล แต่อาจจะโกรธ หรือตึงเครียดมากมาก่อนนานๆ ก็ได้

ในมหาวิทยาลัยฮาวาร์ดพบว่า 79% ของคนไข้ที่ตายนั้นไม่มีอารมณ์โกรธและว่าเคร่งเครียดภายใน 24 ชั่วโมง แต่มีเป็นเวลานานมาก่อนนั้น

ส่วนมากจะมีประวัติของความเครียด ความโกรธอย่างมากมาประมาณ 1 อาทิตย์ หรือ 6 เดือน ก่อนจะเกิดอาการของโรคหัวใจอย่างรุนแรง เช่น การสูญเสียญาติ ตกงาน ปัญหาของชีวิตสมรส ปัญหาความขัดแย้งอย่างรุนแรงของชีวิต

ประวัติเหล่านี้ มีความสำคัญและสัมพันธ์กับอาการของโรคหัวใจเกือบทุกครั้งที่เกิดเรื่องขึ้น

พอจะสรุปในประเด็นได้ว่า คนที่เกิดอาการของอารมณ์ และประสาทตรึงเครียดอย่างเฉียบพลันทันทีมาก่อนอาจจะทำให้เกิดอาการของโรคหัวใจอย่างรุนแรงได้ และเกิดอาการหัวใจวายทันที

ในวงการแพทย์เขาก็สรุปเอาว่า ผลของความตึงเครียดทางจิตใจจะมีผลต่อระบบประสาทอัตโนมัติ ซึ่งจะสะท้อนไปทางประสาท และกระตุ้นให้มีการเปลี่ยนแปลงในทางระบบไฟฟ้าของการทำงานของหัวใจอย่างแน่นอน จนเกิดอาการหัวใจวาย และตายทันที ความจริงเรื่องนี้เป็นการทดลองในคนได้ยาก เพราะมันเกี่ยวกับความตายของคน

ส่วนของสมองที่ถูกกระทบกระเทือนมากที่สุด คือศูนย์กลางส่วนที่รับความรู้สึกนึกคิด และมีหน้าที่ไปควบคุมการปล่อยกระแสไฟฟ้าควบคุมการเต้นของหัวใจ

สังเกตง่ายๆ เวลาคนโกรธทันทีก็จะมีอาการหน้าแดง ใจเต้น ใจสั่น ความดันเลือดเพิ่มขึ้นสูง และในผู้ชายจะมีเลือดคั่งมากในอวัยวะเพศ ซึ่งจะมีการแข็งตัวด้วย

การป้องกัน คือ ปรับปรุงคุณภาพของชีวิตให้ดีขึ้น เลิกวิตกกังวลว่าบ้านจะถูกวางระเบิด ต้องทำใจให้ได้ว่า ไม่มีความทะเยอทะยานใฝ่สูงทางการเมือง เพราะเมื่อถึงเวลาราชรถจะมาเกยเอง อารมณ์ก็จะดี ไม่มีโอกาสเป็นโรคหัวใจวายตายเลย ถ้าไม่โดนระเบิดตายเสียก่อน

8 September 2546

By น.พ.โอภาส ธรรมวานิช

Views, 2896