ขอน้อมเกล้าฯถวายอาลัยส่งดวงพระวิญญาณพระองค์ เสด็จฯสู่สวรรคาลัย ด้วยเกล้าด้วยกระหม่อมขอเดชะ ข้าพระพุทธเจ้าข้าราชการ และลูกจ้าง กรมสุขภาพจิต

สุขภาพจิตนี้ขายไม่ได้ แม้แต่ให้ก็ยาก แต่ว่าจะต้องเพาะ

พระบรมราโชวาท: ในพิธีพระราชทานปริญญาบัตรแก่บัณฑิตมหาวิทยาลัยมหิดล ปี พ.ศ. 2522
วิสัยทัศน์: เป็นองค์กรหลักด้านสุขภาพจิต เพื่อประชาชนมีสุขภาพจิตดี มีความสุข
พันธกิจ 1: สร้างการมีส่วนร่วมเพื่อให้ประชาชนในทุกกลุ่มวัย สามารถดูแลสุขภาพจิตของตัวเอง
พันธกิจ 2: สนับสนุนการพัฒนาระบบบริการสุขภาพจิตครอบคลุมทุกมิติในทุกระดับ
พันธกิจ 3: พัฒนากลไกการดำเนินงานสุขภาพจิตเพื่อกำหนดทิศทางงานสุขภาพจิตของประเทศ

บทความด้านสุขภาพจิต

ปัญหาการนอนหลับในผู้สูงอายุ (ต่อ)

"ปัญหาการนอนหลับในผู้สูงอายุ"

เกิดอะไรขึ้นกับการนอนเมื่อเรามีอายุมากขึ้น

คงจะหลีกเลี่ยงลำบากที่จะไม่ให้เกิดการเสื่อมลงของการทำงานของร่างกายเรา เมื่อเรามีอายุมากขึ้น การนอนหลับก็เช่นเดียวกัน นาฬิกาชีวภาพเรือนนั้นที่เคยทำงานได้ก็จะเริ่มลดประสิทธิภาพลงไป ซึ่งก็จะไปกระทบต่อคุณภาพของการนอนหลับโดยตรง โดยสรุปแล้ว การนอนหลับในวัยสูงอายุนั้นจะเกิดการเปลี่ยนแปลงต่างๆ ได้ดังนี้

- ช่วงเวลาของการนอนหลับจะเลื่อนขึ้นมาเร็วขึ้น จะทำให้รู้สึกง่วงหัวค่ำขึ้นกว่าแต่ก่อน และแน่นอนก็จะรู้สึกตัวตื่นขึ้นเร็วกว่าแต่ก่อนเช่นกัน

- จำนวนหรือเปอร์เซ็นต์ของการหลับลึกจะลดลงไปค่อนข้างมาก และจำนวนหรือเปอร์เซ็นต์ของการหลับแบบตื้นจะมีมากขึ้น ผลก็คือความรู้สึกสดชื่นและรู้สึกเต็มอิ่มกับการนอนหลับจะลดลงไปได้บ้าง และผลอันนี้จะพบเด่นชัดในผู้ชายมากกว่าในผู้หญิง

- ความต่อเนื่องของการนอนหลับจะลดลง ไม่ดีเหมือนก่อน การนอนจะเป็นลักษณะหลับๆ ตื่นๆ ได้บ่อยขึ้น

- จะพบการงีบหลับในช่วงบ่ายได้มากขึ้น

อย่างไรก็ตาม แม้ว่าจะมีการเปลี่ยนแปลงต่างๆ เกิดขึ้นตามที่กล่าวมา ก็ไม่ได้หมายความว่าผู้สูงอายุนั้นต้องการชั่วโมงการนอนหลับที่ลดลงไป ร่างกายยังคงต้องการจำนวนเวลาการนอนเท่าเดิม เพียงแต่ว่าประสิทธิภาพในการหลับนั้นลดลง และก็ไม่ได้หมายความว่าความรู้สึกที่นอนไม่หลับ หรือรู้สึกตื่นขึ้นมาแล้วไม่สดชื่นนั้น จะถือเป็นเรื่องปกติของคนวัยนี้ เพราะถึงแม้ว่าจะมีการเปลี่ยนแปลงดังกล่าว แต่คนสูงอายุส่วนใหญ่ยังรู้สึกว่าตนเองก็พอหลับได้และสดชื่นพอควรในวันรุ่งขึ้น

อาการของการนอนหลับที่พบได้บ่อยในคนวัยนี้มีอะไรบ้าง

ส่วนใหญ่แล้วอาการที่จะแสดงหรือชี้นำให้เห็นว่าคนๆ นั้นมีปัญหาการนอนหลับที่พบได้บ่อยในคนสูงอายุก็คือ

- หลับยากและหลับๆ ตื่นๆ บ่อยมากจนเหมือนไม่ได้หลับเลย

- ตื่นขึ้นมากลางดึก แล้วหลับต่อไม่ได้

- ตื่นมาแล้วรู้สึกไม่สดชื่น นอนได้ไม่เต็มอิ่ม

- มีอาการอ่อนเพลียมากหรือง่วงมากในตอนกลางวัน

- มีอาการหรือพฤติกรรมแปลกๆ ในช่วงระหว่างหลับ เช่น ดิ้นอย่างรุนแรง, ร้องเสียงดัง เป็นต้น

20 พฤศจิกายน 2546

By ผศ.น.พ.จักรกฤษณ์ สุขยิ่ง ภาควิชาจิตเวชศาสตร์ ร.พ.รามาธิบดี

Views, 2726