ขอน้อมเกล้าฯถวายอาลัยส่งดวงพระวิญญาณพระองค์ เสด็จฯสู่สวรรคาลัย ด้วยเกล้าด้วยกระหม่อมขอเดชะ ข้าพระพุทธเจ้าข้าราชการ และลูกจ้าง กรมสุขภาพจิต

สุขภาพจิตนี้ขายไม่ได้ แม้แต่ให้ก็ยาก แต่ว่าจะต้องเพาะ

พระบรมราโชวาท: ในพิธีพระราชทานปริญญาบัตรแก่บัณฑิตมหาวิทยาลัยมหิดล ปี พ.ศ. 2522
วิสัยทัศน์: เป็นองค์กรหลักด้านสุขภาพจิต เพื่อประชาชนมีสุขภาพจิตดี มีความสุข
พันธกิจ 1: สร้างการมีส่วนร่วมเพื่อให้ประชาชนในทุกกลุ่มวัย สามารถดูแลสุขภาพจิตของตัวเอง
พันธกิจ 2: สนับสนุนการพัฒนาระบบบริการสุขภาพจิตครอบคลุมทุกมิติในทุกระดับ
พันธกิจ 3: พัฒนากลไกการดำเนินงานสุขภาพจิตเพื่อกำหนดทิศทางงานสุขภาพจิตของประเทศ

บทความด้านสุขภาพจิต

Quality JVKK, Lateral Thinking

Quality JVKK

เรื่อง .. Lateral Thinking

จาก .. 100 เครื่องมือนักบริหารสมัยใหม่

.

Edward de Bono นักจิตวิทยาผู้โด่งดัง ใช้เครื่องมือนี้สำหรับฝึกผู้บริหาร ไม่ให้มองอะไรเพียงมุมเดียว ฝรั่งเรียกว่า Square Head

หลักการคือ ในการคิดเรื่องอะไรก็แล้วแต่ ให้คิดให้ครบทุกแง่มุม โดยมุมสำคัญมี 6 มุม ด้วยการสมมติว่า มีหมวก 6 ใบให้เลือกใส่ คือ สีแดง เขียว เหลือง ขาว ดำ ฟ้า

ถ้าเมื่อไรจินตนาการว่าใส่หมวกสีแดง ให้คิดแบบ .. ใช้หัวใจคิด หรือคิดตามความรู้สึก คิดอะไรก็พูดไปแบบนั้น

ถ้าใส่หมวกสีเขียว ให้คิดแบบ .. มีทางเลือกอื่นไหม มีแนวทางใหม่ๆ แปลกๆ ไหม คิดแบบสร้างสรรค์

ถ้าใส่หมวกสีเหลือง คือ .. ทำแบบนี้ แบบนั้น แล้วได้ประโยชน์อะไร มีข้อดีอะไร มีกำไรไหม คุ้มค่าไหม มองโลกในแง่ดี

ถ้าใส่หมวกสีขาว คือ .. เอาตัวเลขมาดูซิ คุยกันด้วยตัวเลข มีข้อมูลสนับสนุนไหม ไม่ใช้ความรู้สึก ไม่โลภ และไม่กลัวจนเกินไป

ถ้าใส่หมวกสีดำ คือ .. มองโลกในแง่ร้ายบ้าง มีข้อเสียอยู่ตรงไหน มองแบบขวานผ่าซาก

และหมวกสีฟ้า คือ .. การมองแบบองค์รวม แบบสรุปผล กำหนดแนวคิดขั้นต่อไป แบบคุมเกม

หมวกที่ผู้บริหารของไทยไม่ค่อยจะมีคือ หมวกสีขาว ( ข้อมูล ) และหมวกสีฟ้า ( คุมเกม ) ส่วนหมวกที่ใช้กันประจำคือ สีแดง สีเหลือง ส่วนพวกที่ใส่หมวกสีดำจนเคยตัว คือพวกที่ไม่กล้าทำอะไร พวกศิลปินจะชอบใส่หมวกสีแดง พวกนักการตลาด นักประดิษฐ์ จะใส่หมวกสีเขียว และผู้ที่มีวิสัยทัศน์ดี จะใส่หมวกสีเหลือง

นอกจากเรื่องหมวก 6 ใบ แล้ว Bono ยังมีเรื่องรองเท้า 6 สี คือ

รองเท้าสีดำ .. สำหรับสถานการณ์ที่คงเส้นคงวา เป็นกิจจะลักษณะ เป็นทางการ เป็นการเป็นงาน ( formal ) มีความชัดเจนแน่นอน เช่น ทำ ISO

รองเท้าสีขาวหรือรองเท้าผ้าใบเล่นกีฬา .. สำหรับสถานการณ์ที่ยังไม่ชัดเจน ต้องเก็บข้อมูลเพิ่มเติม ยังไม่มีการตัดสินใจ และพร้อมจะกระโดดถอย

รองเท้าสีน้ำตาล .. คือการทำแบบลองผิดลองถูกไปก่อน การบริหารแบบนี้เรียกว่า การบริหารแบบลูกทุ่ง

รองเท้าสีส้มหรือรองเท้าผจญเพลิง .. เหมาะกับสถานการณ์ฉุกเฉิน ทำโดยไม่ต้องคิดมาก กำไร-ขาดทุนหรือเสียหายว่ากันทีหลัง เพราะกำลังจะตายอยู่แล้ว ฟางเส้นเดียวก็ต้องเกาะไว้ก่อน

รองเท้าสีชมพูหรือรองเท้าฟองน้ำ .. ใช้กับสถานการณ์ที่ค่อยๆ ย่องเดินเบาๆ ทำอะไรรุนแรงไม่ได้ ต้องเกรงใจกัน กลัวผิดใจกัน

รองเท้าสีม่วง .. คือรองเท้าเผด็จการ ไม่ต้องฟังเสียงใคร สั่งการเลยทันที แบบนี้ ถ้าดีก็ดีไปเลย ถ้าร้ายก็ดิ่งลงนรกไปเหมือนกัน

อย่างไรก็ตาม Bono กล่าวว่า รองเท้าทั้ง 6 สีนี้ ใส่พร้อมกันได้ หรือจะเปลี่ยนบ่อยๆ ก็ได้ ขึ้นอยู่กับสถานการณ์ ต้องเลือกใช้ให้เหมาะสม อย่าใช้อย่างใดอย่างหนึ่งนานเกินไป แต่ถ้าไม่ใส่รองเท้าซะเลย ก็จะกลายเป็นพวกเพ้อเจ้อ เพ้อฝันไป

TIP ..

Words & Ideas can change the world.

ถ้อยคำและความคิด เปลี่ยนแปลงโลกได้.

ด้วยความปรารถนาดีจาก
สำนักงานคุณภาพ โรงพยาบาลจิตเวชขอนแก่นราชนครินทร์

29 มกราคม 2547

By กรมสุขภาพจิต

Views, 2956