ขอน้อมเกล้าฯถวายอาลัยส่งดวงพระวิญญาณพระองค์ เสด็จฯสู่สวรรคาลัย ด้วยเกล้าด้วยกระหม่อมขอเดชะ ข้าพระพุทธเจ้าข้าราชการ และลูกจ้าง กรมสุขภาพจิต

สุขภาพจิตนี้ขายไม่ได้ แม้แต่ให้ก็ยาก แต่ว่าจะต้องเพาะ

พระบรมราโชวาท: ในพิธีพระราชทานปริญญาบัตรแก่บัณฑิตมหาวิทยาลัยมหิดล ปี พ.ศ. 2522
วิสัยทัศน์: เป็นองค์กรหลักด้านสุขภาพจิต เพื่อประชาชนมีสุขภาพจิตดี มีความสุข
พันธกิจ 1: สร้างการมีส่วนร่วมเพื่อให้ประชาชนในทุกกลุ่มวัย สามารถดูแลสุขภาพจิตของตัวเอง
พันธกิจ 2: สนับสนุนการพัฒนาระบบบริการสุขภาพจิตครอบคลุมทุกมิติในทุกระดับ
พันธกิจ 3: พัฒนากลไกการดำเนินงานสุขภาพจิตเพื่อกำหนดทิศทางงานสุขภาพจิตของประเทศ

บทความด้านสุขภาพจิต

ชีวิตคู่กับการเลี้ยงลูก

ธรรมดาชีวิตครอบครัวจะเริ่มจากการสร้างครอบครัวของชายหญิงคู่หนึ่ง ชีวิตคู่จึงเริ่มต้นขึ้น ก่อนการเป็นพ่อแม่ การมีลูก และการเลี้ยงดูลูกให้เติบโต ดังนั้นความสำเร็จของการเลี้ยงดูลูกจะเกิดขึ้นไม่ได้ หรือเกิดขึ้นยากเต็มที ถ้าไม่มีความสำเร็จของชีวิตคู่ของพ่อแม่เป็นพื้นฐานที่ดีให้กับชีวิตของลูกต่อไป ชีวิตคู่ของพ่อแม่ จึงเป็นเสมือนอาหารหล่อเลี้ยงการพัฒนาเติบโตของลูกน้อยอย่างไม่ต้องสงสัย ถ้าขาดซึ่งอาหารใจนี้แล้วลูกคงต้องแคระแกร็น ไม่เติบโตหรือตายไปเหมือนต้นไม้ที่เจอภัยแล้งยาวนาน ซึ่งคนจำนวนมากยังไม่ตระหนักรู้ว่าลูกของเขาที่มีลมหายใจเดินไปเดินมาให้เห็นนั้น ที่แท้อาจเหมือนคนที่ตายแล้วคือตายทั้งเป็น เช่น ลูกกลายเป็นเด็กเกเรตีรันฟันแทง ลูกไปติดยาเสพติด ไม่เรียนหนังสือ และไม่ทำมาหากินอะไรด้วย บางครั้งลูกถึงกับทำร้ายร่างกายพ่อแม่จนถึงแก่ความตาย ดังปรากฏให้เห็นบ่อยๆ ในหน้าหนังสือพิมพ์ หรือไม่ลูกก็ฆ่าตัวตายโดยกระโดดตึก กินยาตาย เพราะไม่สามารถปรับตัวให้มีความสุขได้ในโลกใบนี้เหมือนคนทั่วๆ ไปได้อีกแล้ว

เรื่องที่กล่าวข้างบนจะเห็นว่า ผลลัพธ์ที่ตามมานั้นร้ายแรงและรุนแรงได้มากๆ อย่างที่คนจำนวนมากมักลืมคิด จึงไม่เอาใจใส่เรื่องความสัมพันธ์ของชีวิตคู่ของตนเท่าที่ควร ตอนก่อนแต่งงานเท่านั้นที่หนุ่มสาวจะให้เวลาและความสำคัญแก่กันอย่างสุดเหวี่ยง พอแต่งงานแล้วก็แค่ระยะข้าวใหม่ปลามันหรือระยะดื่มน้ำผึ้งพระจันทร์เท่านั้นที่ยังมีความหวานชื่นต่อกัน หลังจากนั้นความสัมพันธ์ของชายและหญิงก็มักจะจืดจางลงๆ ราวกับน้ำแข็งในแก้วโอเลี้ยงที่ละลายจนหมดแก้ว หาความอร่อยอะไรไม่ได้อีก ซ้ำยังอาจเกิดอาการบูดเน่าขึ้นรา (คือสามีภรรยาทะเลาะเบาะแว้งกันเกือบตลอดเวลา ถ้าไม่มีการดูแลเอาใจใส่เลย) ดังนั้นการดูแลชีวิตคู่ของพ่อแม่ให้แข็งแรงและมีความสุข จึงเป็น รากฐานเบื้องต้นก่อนการจะมีความคิดว่าจะเลี้ยงลูกอย่างไรให้ลูกเติบโตเป็นคนดีและมีความสุข

ท่านจะดูแลชีวิตคู่ให้มีความสุขได้อย่างไร

1. ต้องเลือกคู่ให้ดี

ก่อนแต่งงานต้องมีสติสัมปชัญญะดีๆ ไม่ผลีผลาม อย่ากลัวการต้องอยู่เป็นโสด เพราะชีวิตโสดสามารถเป็นชีวิตที่ดีได้ โดยเฉพาะผู้หญิงขอแนะนำว่าถ้าไม่เจอผู้ชายที่ดีจงอย่าแต่งงาน คุณหมอสุกมล วิภาวีพลกุล เคยพูดว่าพ่อแม่ต้องสอนลูกสาวว่า "เป็นโสดดีกว่ามีผัวเลว" ซึ่งหมอเองเห็นด้วยร้อยเปอร์เซ็นต์ เพราะถ้าก่อนแต่งงาน ไม่ดูนิสัยใจคอของเขา ไม่ดูครอบครัวของเขาให้ดี จะมีปัญหาตามมามากมาย เช่น หลังแต่งงานก็พบว่าคู่ของตัว ไม่รับผิดชอบต่อครอบครัว เอาแต่สำมะเลเทเมา หรือพ่อแม่พี่น้องของเขาเข้ามาวุ่นวายบงการชีวิตของเราตลอดเวลา และสามีหรือภรรยาของเรายังไม่โต ไม่พ้นอิทธิพลของพ่อแม่พี่น้องของเขา ก็จะนำมาซึ่งความแตกร้าวของชีวิตคู่ คราวนี้แหละที่ "น้ำผึ้งขม" เสียแล้ว จึงขอย้ำว่าเลือกคู่ดูให้ดี ดูเป็นปีไม่ใช่เป็นวัน หรือเป็นเดือน

2. ต้องสนใจว่าทำอย่างไรจะรักกันให้ยั่งยืน

หลังแต่งงานแล้วไม่ใช่จบ ชีวิตยังดำเนินต่อไปและมีความซับซ้อนมากขึ้นด้วยซ้ำ การมีชีวิตอยู่คนเดียวให้มีความสุขยังไม่ใช่เรื่องง่าย การที่สองคนมาอยู่ด้วยกันให้มีความสุขทั้งสองคนยิ่งไม่ง่าย เพราะทั้งสองคนเดินกันมาคนละทาง เติบโตมาต่างกัน มีความคิด ความต้องการ ความคาดหวัง แตกต่างกันอย่างแน่นอน เว้นเพียงแต่มากหรือน้อยเท่านั้น ฉะนั้นทั้งคู่จึงต้องการการปรับตัวเข้าหากันให้สามารถ มีความสุขในส่วนที่เหมือนกันและสามารถยอมรับส่วนที่แตกต่างของกันและกันได้ โดยไม่พยายามเปลี่ยนคู่ของตัวให้ได้อย่างที่ตัวเองต้องการไปเสียทุกอย่าง เพราะเขาจะสูญเสียความเป็นตัวของตัวเองไป และจะเริ่มอึดอัดจนอาจทนไม่ได้ ต้องเลิกรากันไป ต้องเลือกคู่ให้มีส่วนที่มีความสุขได้ด้วยกันให้มากกว่าส่วนที่แตกต่าง หรือแตกต่างก็อย่าให้แตกต่างอย่างตรงกันข้ามจนรับกันไม่ได้ เช่น คนหนึ่งต้องการมีชีวิตที่สมถะและสงบสุข แต่อีกคนอยากรวยมากๆ อยากเป็นเศรษฐี อยากเป็นใหญ่เป็นโต อยากดัง อยากมีชื่อเสียงระดับประเทศ จึงโหมทำแต่งาน หาแต่เงินหามรุ่งหามค่ำ ชีวิตไม่มีวันเสาร์ไม่มีวันอาทิตย์ ไม่มีวันหยุด ไม่มีเวลาให้ครอบครัวเลย แล้วก็มาอ้างว่าเขาทำเพื่อครอบครัว แต่ไม่ได้ถามสักนิดว่าครอบครัวต้องการอะไรกันแน่

ศิลปการครองคู่คงมีอีกมากในรายละเอียด ในที่นี้ขอกล่าวย่อๆ เพียงเท่านี้ก่อน

16 December 2545

By ศาสตราจารย์ แพทย์หญิงนงพงา ลิ้มสุวรรณ

Views, 2571