ขอน้อมเกล้าฯถวายอาลัยส่งดวงพระวิญญาณพระองค์ เสด็จฯสู่สวรรคาลัย ด้วยเกล้าด้วยกระหม่อมขอเดชะ ข้าพระพุทธเจ้าข้าราชการ และลูกจ้าง กรมสุขภาพจิต

สุขภาพจิตนี้ขายไม่ได้ แม้แต่ให้ก็ยาก แต่ว่าจะต้องเพาะ

พระบรมราโชวาท: ในพิธีพระราชทานปริญญาบัตรแก่บัณฑิตมหาวิทยาลัยมหิดล ปี พ.ศ. 2522
วิสัยทัศน์: เป็นองค์กรหลักด้านสุขภาพจิต เพื่อประชาชนมีสุขภาพจิตดี มีความสุข
พันธกิจ 1: สร้างการมีส่วนร่วมเพื่อให้ประชาชนในทุกกลุ่มวัย สามารถดูแลสุขภาพจิตของตัวเอง
พันธกิจ 2: สนับสนุนการพัฒนาระบบบริการสุขภาพจิตครอบคลุมทุกมิติในทุกระดับ
พันธกิจ 3: พัฒนากลไกการดำเนินงานสุขภาพจิตเพื่อกำหนดทิศทางงานสุขภาพจิตของประเทศ

บทความด้านสุขภาพจิต

โรคไร้สมรรถภาพการวิเคราะห์ขั้นรุนแรง

"โรคไร้สมรรถภาพการวิเคราะห์ขั้นรุนแรง"

เมื่อครั้งมีโอกาสไปร่วมงานครบรอบ 100 ปี ของสยามสมาคม และได้มีโอกาสร่วมฟังการอภิปรายเกี่ยวกับการพัฒนาเทคโนโลยีและสังคมไทย มีคำหนึ่งที่ติดใจผมจริงๆ คำนั้น คือคำว่า Severe Knowledge Deficiency Syndrome ถ้าแปลตรงตัว ความหมายของคำนี้ คือ โรคขาดความรู้ขั้นรุนแรง

ในมหาวิทยาลัยของไทยเราได้รับความรู้จากตำราเรียน เป็นความรู้ที่เรียกกันว่า Explicit Knowledge มากมาย แต่การสอนเพื่อนำ Explicit Knowledge เหล่านี้ไปปรับปรุงเพื่อลงสู่การปฏิบัติอย่างจริงจัง เพื่อให้เกิดความรู้จากประสบการณ์จริง หรือที่เรียกว่า Tacit Knowledge นั้น ยังน้อยกว่าที่ควรจะเป็นอย่างมาก ศ.นพ.ประเวศ วะสี ซึ่งรับหน้าที่เป็นหนึ่งในผู้ร่วมอภิปรายครั้งนี้ ได้กล่าวไว้ว่า เหตุผลที่เป็นเช่นนี้เพราะคนไทยเป็นโรค Severe Knowledge Deficiency Syndrome ขาดการใฝ่หาความรู้ด้วยตนเอง เพราะเคยชินกับการที่มีผู้ป้อนข้อมูลให้มาแต่เด็ก

ผมเห็นด้วยกับ ศ.นพ.ประเวศ วะสีอย่างที่สุด และในความเห็นของผม สาเหตุลึกที่สุดของโรคขาดความรู้ของคนไทยนี้ คือ การขาดความสามารถในการวิเคราะห์ข้อมูลที่ได้รับมา ฉะนั้นโรคนี้ของคนไทยน่าจะเรียกว่า Severe Analytical Disability Syndrome มากกว่า

มหาวิทยาลับของไทยเรายังไม่ได้ทำหน้าที่ขัดเกลาเด็กให้เกิดความเฉียบของสมอง มีการให้ข้อมูลมากเกินไป ในโลกปัจจุบัน เราสามารถไขว่คว้าข้อมูลมาได้ง่ายมาก ไม่ว่าจะจากหนังสือหรือจากอินเทอร์เนต แต่ข้อมูลที่ได้มาเหล่านั้นจะไม่มีประโยชน์เลยหากผู้ใช้ไม่รู้จักนำข้อมูลมาวิเคราะห์ สิ่งที่มหาวิทยาลัยควรเน้นมากที่สุดในการพัฒนาเด็ก คือ สอนและฝึกฝนทักษะการวิเคราะห์ข้อมูล ทักษะการวิเคราะห์ข้อมูลคือ เครื่องมือที่จะทำให้เด็กสามารถใฝ่หาความรู้ไปได้อย่างไม่มีที่สิ้นสุด แม้เมื่อออกจากโรงเรียนไปแล้วก็ตาม หากครูมุ่งให้แต่ความรู้แก่เด็กเพียงอย่างเดียว ความรู้ของเด็กจะหยุดอยู่เพียงวันสุดท้ายที่พวกเขาเรียนหนังสืออยู่ในโรงเรียน

ถ้าเปรียบเหมือนคอมพิวเตอร์ เด็กที่จบจากมหาวิทยาลัยของไทยจะมี Hard Disc เพิ่มขึ้น แต่ไม่ได้เพิ่มความสามารถของ CPU ซึ่งทำหน้าที่ดำเนินการกับข้อมูลเลย นี่คือจุดที่ประเทศไทยต้องเร่งปฏิรูปการศึกษาอย่างเร่งด่วนที่สุด เพราะการแก้ไขวิกฤตของโรค Severe Analytical Disability Syndrome นี้ ต้องมีการทำงานหลายขั้นตอน ต้องมีการเปลี่ยนแปลงบุคลากรระดับที่ต้องรอให้มีคนรุ่นใหม่ขึ้นมาทดแทนบุคลากรรุ่นปัจจุบัน นั่นคือต้องมีการฝึกครูที่มีความสามารถในการสอนการวิเคราะห์เสียก่อน

การสอนให้เด็กรู้จักการวิเคราะห์ข้อมูลนั้น ต้องเริ่มตั้งแต่ให้เด็กรู้จักคิด ครูต้องไม่ใช้วิธียัดเยียดความรู้ให้เด็กเพื่อให้เด็กท่องตามคำบอกของครูเวลาสอบ แต่ต้องให้เด็กรู้จักย่อยข้อมูลที่เขาได้นั้นเอง สิ่งที่น่ากลัวที่สุดในการสอนปัจจุบันคือ หากเด็กรู้จักที่จะนำข้อมูลไปย่อยหรือดัดแปลง แล้วไม่ท่องตามคำบอกที่ครูสอนไว้ แทนที่จะได้รับคำชมเชยและคำชี้นำให้ย่อยข้อมูลในทางที่ถูกที่ควร เด็กกลับถูกตัดคะแนนหรือถูกตำหนิอีกต่างหาก ถ้าการเรียนการสอนของไทยยังเป็นไปในลักษณะนี้ เด็กไทยจะขาดทักษะในการดัดแปลงความรู้ที่หาได้ให้เหมาะสมกับสิ่งแวดล้อมและเพื่อมาใช้พัฒนาสังคมไทยต่อไป

การปฏิรูปการสอนต้องเริ่มตั้งแต่การสร้างต้นแบบของครูและโรงเรียน อาจต้องนำเข้าครูจากต่างประเทศซึ่งเก่งในเรื่องการสอนการวิเคราะห์เข้ามาเพื่อเป็นตัวอย่างให้ครูของไทยเรา การให้ทุนและสร้างภาพพจน์ที่ดีของอาชีพครู เพื่อดึงดูดบุคลากรที่มีความสามารถสูงเข้ามาในอาชีพนี้ อนาคตของประเทศไทยจะไปไกลได้ เด็กรุ่นหลังทั้งหมดต้องได้รับการสอนให้รู้จักคิด แต่กว่าจะได้จำนวนครูพอเพียงเพื่อรักษาให้เด็กไทยหายจากโรคไร้สมรรถภาพในการวิเคราะห์นี้ คงต้องใช้เวลาอีกถึง 3-4 ชั่วคนครับ

2 กันยายน 2547

By ศ.นพ.เทพ หิมะทองคำ แพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านเบาหวาน-ธัยรอยด์

Views, 2810