ขอน้อมเกล้าฯถวายอาลัยส่งดวงพระวิญญาณพระองค์ เสด็จฯสู่สวรรคาลัย ด้วยเกล้าด้วยกระหม่อมขอเดชะ ข้าพระพุทธเจ้าข้าราชการ และลูกจ้าง กรมสุขภาพจิต

สุขภาพจิตนี้ขายไม่ได้ แม้แต่ให้ก็ยาก แต่ว่าจะต้องเพาะ

พระบรมราโชวาท: ในพิธีพระราชทานปริญญาบัตรแก่บัณฑิตมหาวิทยาลัยมหิดล ปี พ.ศ. 2522
วิสัยทัศน์: เป็นองค์กรหลักด้านสุขภาพจิต เพื่อประชาชนมีสุขภาพจิตดี มีความสุข
พันธกิจ 1: สร้างการมีส่วนร่วมเพื่อให้ประชาชนในทุกกลุ่มวัย สามารถดูแลสุขภาพจิตของตัวเอง
พันธกิจ 2: สนับสนุนการพัฒนาระบบบริการสุขภาพจิตครอบคลุมทุกมิติในทุกระดับ
พันธกิจ 3: พัฒนากลไกการดำเนินงานสุขภาพจิตเพื่อกำหนดทิศทางงานสุขภาพจิตของประเทศ

บทความด้านสุขภาพจิต

การแก้ปัญหานอนไม่หลับ

การแก้ปัญหานอนไม่หลับ

โดย นพ.อภิชัย มงคล รองอธิบดีกรมสุขภาพจิต

ในชีวิตประจำวันของคนเรามักจะประสบกับปัญหาเรื่องนอนไม่หลับพอสมควร ซึ่งบางคนก็เป็นปัญหามาก บางคนก็เป็นเพียงชั่วครั้งชั่วคราว ยิ่งถ้าท่านทั้งหลายบังเอิญเดินเข้าไปในโรงพยาบาล อย่าแปลกใจครับที่เราจะบอกว่า 7 ใน 10 คน เคยมีหรือกำลังมีปัญหานอนไม่หลับ คนบางคนบ่นกับผมว่า “ทรมานมากที่เป็นโรคนอนไม่หลับ” พวกเราต้องชี้แจงว่า ความจริงนอนไม่หลับไม่ใช่โรค แต่เป็นอาการอย่างหนึ่งที่สร้างความทรมานให้กับคนเรา จนบางคนอยากฆ่าตัวตายให้รู้แล้วรู้รอดไป

เมื่อวานนี้ผมได้อ่านพบข่าวๆหนึ่ง ในหนังสือไทม์ ฉบับใหม่ล่าสุด (November 8, 2004)

เขาได้พูดถึงเรื่องการแก้ปัญหานอนไม่หลับโดยไม่ใช้ยา ซึ่งผมอ่านแล้วน่าสนใจ และอยากจะถ่ายทอดให้กับท่านที่สนใจใคร่รู้เรื่องนี้ได้ทราบดังนี้คือ

ข้อมูลจากหนังสือไทม์ (November 8, 2004) :

อาการนอนไม่หลับ

อาการนอนไม่หลับส่วนใหญ่มีอาการ ต้องใช้เวลานานกว่าจะหลับ บางทีสองถึงสามชั่วโมงกว่าจะหลับได้ และบางทีเมื่อหลับไปไม่กี่ชั่วโมงก็ตื่นขึ้นมาใหม่และต้องใช้เวลาอีกยาวนานเช่นเดิมกว่าจะหลับใหม่ได้

    - 2 ใน 3 ของผู้ใหญ่ชาวอเมริกันมีปัญหานอนไม่หลับบ่อย

    - 1 ใน 3 มีปัญหาเรื่องนอนไม่หลับทุกคืน

มีคนจำนวนมากไปขอยาช่วยให้นอนหลับจากแพทย์แต่จากการศึกษาล่าสุด ซึ่งพึ่งตีพิมพในวารสารวิชาการทางการแพทย์กล่าวว่า การรักษาทางจิตใจ หรือ ที่เรียกว่าการทำพฤติกรรมบำบัดชนิดหนึ่งที่เรียกว่า cognitive behavior therapy ทำงานได้ดีกว่ายา ยาช่วยให้เราหลับได้ แต่ไม่แก้ปัญหาเรื่องความเครียดและความวิตกกังวล ซึ่งส่วนใหญ่แล้วเป็นสาเหตุสำคัญของการนอนไม่หลับ เมื่อเราหยุดยาช่วยให้นอนหลับ โรคนอนไม่หลับก็จะกลับคืนมาอย่างรุนแรงอีก การรักษาด้วยการทำพฤติกรรมบำบัดแบบที่ได้ผลดังกล่าว ใช้เวลาประมาณ 6 สัปดาห์

นอกเหนือจากนี้ ในการรักษา ดังกล่าว ยังได้รวบรวมเอากลเม็ดเก่าๆของผู้เชี่ยวชาญเกี่ยวกับโรคนอนไม่หลับมาร่วมด้วย เช่น ให้ตื่นเวลาเดิมทุกเช้า, ใช้เตียงสำหรับนอนเท่านั้น แต่นอกจากนี้ ยังเพิ่มการสอนเทคนิคในการผ่อนคลาย และทำให้บางคนมีความเข้าใจบางอย่างที่ฝังแน่นจนทำให้เกิดเป็นปัญหาและทำให้กังวลเพิ่มขึ้น เช่น กังวลว่าจะนอนได้ไม่ครบ 8 ชั่วโมง หรือกังวลว่านอนไม่พอจะทำให้เสียสุขภาพ เสียการเสียงาน ทั้งนี้เนื่องจากว่าผู้ที่นอนไม่หลับมักจะจัดการกับการอดนอนได้ดีกว่าคนทั่วไป

นี่คือข่าวสารปัจจุบันที่มีคนพูดถึงการแก้ปัญหานอนไม่หลับที่ประสบความสำเร็จ

อย่างไรดี ผมมีความเห็นว่า นอกจากสิ่งที่หนังสือไทม์ได้ให้คำแนะนำไว้แล้ว ยังมีทางเลือกอื่นที่สำคัญคือ การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพ โดยหันไปออกกำลังกายวันละ 30นาที อาทิตย์ละ 3 วัน ซึ่งถ้าทำได้อย่าเคร่งครัดและมีวินัย จะสามารถแก้ปัญหาดังกล่าวได้ด้วย

**********************************************

8 พฤศจิกายน 2547

By นพ.อภิชัย มงคล รองอธิบดีกรมสุขภาพจิต

Views, 17037