ขอน้อมเกล้าฯถวายอาลัยส่งดวงพระวิญญาณพระองค์ เสด็จฯสู่สวรรคาลัย ด้วยเกล้าด้วยกระหม่อมขอเดชะ ข้าพระพุทธเจ้าข้าราชการ และลูกจ้าง กรมสุขภาพจิต

สุขภาพจิตนี้ขายไม่ได้ แม้แต่ให้ก็ยาก แต่ว่าจะต้องเพาะ

พระบรมราโชวาท: ในพิธีพระราชทานปริญญาบัตรแก่บัณฑิตมหาวิทยาลัยมหิดล ปี พ.ศ. 2522
วิสัยทัศน์: เป็นองค์กรหลักด้านสุขภาพจิต เพื่อประชาชนมีสุขภาพจิตดี มีความสุข
พันธกิจ 1: สร้างการมีส่วนร่วมเพื่อให้ประชาชนในทุกกลุ่มวัย สามารถดูแลสุขภาพจิตของตัวเอง
พันธกิจ 2: สนับสนุนการพัฒนาระบบบริการสุขภาพจิตครอบคลุมทุกมิติในทุกระดับ
พันธกิจ 3: พัฒนากลไกการดำเนินงานสุขภาพจิตเพื่อกำหนดทิศทางงานสุขภาพจิตของประเทศ

บทความด้านสุขภาพจิต

รักลูกให้ตี (ตรวน)?

รักลูกให้ตี(ตรวน)?

โดย.นายแพทย์ประเสริฐ ผลิตผลการพิมพ์ : ข้อมูลจาก นิตยสาร สารคดี หน้า 106-107

ในสังคมยุคเทคโนโลยีเป็นหัวใจของทุกสรรพสิ่งนี้ มีคุณแม่คุณพ่อหลายท่านที่อาจจะประสบปัญหาว่า การเลี้ยงลูกอย่างไรจึงจะมีสุขภาพจิตดี นั้น จะมีวิธีการอย่างไร ดังสุภาษิตโบราณว่าไว้ "รักวัวให้ผูก รักลูกให้ตี" นั้น ยังสามารถใช้ได้อยู่หรือเปล่า หลายท่านก็อาจจะมีคำตอบในใจแล้ว ว่าต้องทำอย่างไร หลายท่านก็ยังมีคำถามที่เกิดขึ้นในใจโดยเฉพาะกับคุณพ่อคุณแม่ (ยุคใหม่) ในปัจจุบันนี้พอสมควรว่าจะต้องทำอย่างไร จะเดินตามดังโบราณว่าไว้ หรือจะใช้วิธีใดดี? บทความที่จะนำเสนอต่อไปนี้เป็นบทความของนายแพทย์ประเสริฐ ผลิตผลการพิมพ์ ซึ่งท่านเป็นทั้งจิตแพทย์และนักเขียนมีชื่อท่านหนึ่งในวงการวิชาการด้านสุขภาพจิต ท่านได้เขียนและเผยแพร่บทความนี้ทางนิตยสารสารคดี เป็นบทความที่น่าสนใจ ท่านได้ให้คำอธิบายมุมมองอีกมุมมองหนึ่ง ซึ่งคณะ DMH Staff คิดว่าน่าจะเป็นคำตอบที่ดีและเหมาะสมยิ่งให้กับคุณพ่อคุณแม่ (ยุคใหม่) ดังที่สุภาษิตโบราณดังกล่าวมาข้างต้นได้ คณะ DMH Staff จึงขออนุญาตนำเสนอบทความของท่าน เพื่อเป็นทางเลือกให้กับคุณพ่อคุณแม่ (ยุคใหม่) และท่านผู้สนใจทางเวปป์ไซด์กรมสุขภาพจิต โดยบทความของท่านอาจารย์นั้นยาว คณะ DMH Staff จึงต้องขอนำเสนอเป็นตอนๆ ดังต่อไปนี้คือ

วันหนึ่ง ขณะที่ผมอยู่ในเรือนจำ ผมเห็นผู้ต้องขังชายนับร้อยรุมล้อมหญิงสาวคนหนึ่ง ภาพที่เห็นทำให้ผมนึกถึงโซ่ตรวนทางสังคม

หญิงสาวที่ว่า ผิวขาว หน้าตาดี รูปร่างก็ดี อายุก็น้อย เธอสวมเครื่องแบบผู้คุมกำลังปฏิบัติภารกิจตามหน้าที่ รายรอบตัวเธอคือผู้ต้องขังเพศชายมากกว่า 100 คนนั่งอยู่กระจัดกระจาย อันที่จริงพวกเขายังมิใช่นักโทษ เป็นเพียงผู้ที่ถูกจับกุมในคดีใช้ยาเสพติด และอยู่ระหว่างกระบวนการตรวจพิสูจน์ อย่างไรก็ตามแต่ละคนไม่ได้สวมเสื้อ เผยให้เห็นผิวดำมะเมื่อมด้วยเหงื่อไคล กล้ามเนื้อเป็นมัด ๆ เกือบทุกคนมีรอยสักไม่ที่แขนก็เต็มแผ่นหลัง พวกเขาไม่มีโซ่ตรวน

ภาพที่ตัดกันขาวกับดำอย่างจะแจ้งนี้ทำให้ผมตระหนักว่า โซ่ตรวนที่แข็งแรงที่สุดในการล่ามมนุษย์มิให้กระทำอะไรผิดทำนองคลองธรรม คือ โซ่ตรวนที่มองไม่เห็น

โซ่ตรวนที่มองไม่เห็นมีหลายอย่าง เช่น กฎหมาย ระเบียบสังคม ศาสนา วัฒนธรรม ชุมชน ศีลธรรม จริยธรรม ความละอายและเกรงกลัวต่อบาป ทั้งหมดนี้นำไปสู่ความสามารถในการควบคุมตนเอง

หากฉากที่เห็นมิได้เกิดขึ้นในเรือนจำ แต่เกิดขึ้นในสถานที่ที่ไม่มีกฎหมายและศาสนาใด ๆ หากหญิงสาวมิได้อยู่ในเครื่องแบบ แต่อยู่ในชุดกระโปรงสั้นตามสมัยนิยม ผมคิดว่าเราไม่อาจจะแน่ใจได้ว่าจะเกิดหรือไม่เกิดอะไร ดู ๆ ไปมนุษย์ก็เป็นเพียงฝูงสัตว์ชนิดหนึ่ง

แต่ที่จริงแล้วมนุษย์มิใช่สัตว์!!

สมองของมนุษย์ต่างจากสัตว์ สมองชั้นในของมนุษย์เป็นสมองยุคเก่าแบบเดียวกับที่สัตว์เลื้อยคลานมี เป็นสมองแบบที่เหี้ยและตะกวดใช้สั่งร่างกายให้กิน หายใจ และผสมพันธุ์ สมองชั้นถัดออกมาเป็นสมองยุคถัดมาของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม เป็นสมองส่วนที่ใช้แสดงอารมณ์แบบเดียวกับที่หมากระดิกหางและแมวเคล้าแข้งเคล้าขา หากมนุษย์มีสมองเพียงสองชั้นเท่านี้ก็คงไม่ต่างอะไรจากสัตว์

แต่สมองมนุษย์มีวิวัฒนาการมากกว่า เกิดเป็นสมองชั้นนอกสุดที่เรียกว่า นีโอคอร์เท็กซ์ ทำให้มนุษย์มีความคิดและจิตวิญญาณที่จะพัฒนาตนเองไปสู่ระดับที่สูงขึ้น จนอาจกล่าวได้ว่าสามารถก้าวพ้นตนเอง อันเป็นความสามารถที่สัตว์ทำไม่ได้ เพราะเหตุนี้มนุษย์จึงมิใช่สัตว์

ในทำนองเดียวกัน ลูกก็ไม่ใช่วัว รักวัวจึงให้ผูก รักลูกไม่จำเป็นต้องผูก หมายความว่า ไม่มีความจำเป็นที่คุณพ่อคุณแม่จะต้องใช้เชือกจริง ๆ ล่ามลูกไว้กับเสา แต่สิ่งที่คุณพ่อคุณแม่ควรทำ คือ ล่ามลูกไว้ด้วยเชือกที่มองไม่เห็น นั่นคือ สอนให้เขามีความสามารถในการควบคุมตนเอง

***********************<< อ่านต่อฉบับหน้าค่ะ >>**********************

26 พฤศจิกายน 2547

By นายแพทย์ประเสริฐ ผลิตผลการพิมพ์

Views, 3884