ขอน้อมเกล้าฯถวายอาลัยส่งดวงพระวิญญาณพระองค์ เสด็จฯสู่สวรรคาลัย ด้วยเกล้าด้วยกระหม่อมขอเดชะ ข้าพระพุทธเจ้าข้าราชการ และลูกจ้าง กรมสุขภาพจิต

สุขภาพจิตนี้ขายไม่ได้ แม้แต่ให้ก็ยาก แต่ว่าจะต้องเพาะ

พระบรมราโชวาท: ในพิธีพระราชทานปริญญาบัตรแก่บัณฑิตมหาวิทยาลัยมหิดล ปี พ.ศ. 2522
วิสัยทัศน์: เป็นองค์กรหลักด้านสุขภาพจิต เพื่อประชาชนมีสุขภาพจิตดี มีความสุข
พันธกิจ 1: สร้างการมีส่วนร่วมเพื่อให้ประชาชนในทุกกลุ่มวัย สามารถดูแลสุขภาพจิตของตัวเอง
พันธกิจ 2: สนับสนุนการพัฒนาระบบบริการสุขภาพจิตครอบคลุมทุกมิติในทุกระดับ
พันธกิจ 3: พัฒนากลไกการดำเนินงานสุขภาพจิตเพื่อกำหนดทิศทางงานสุขภาพจิตของประเทศ

บทความด้านสุขภาพจิต

การช่วยเหลือผู้ประสบภัยที่ดีของไทยจะไม่ก่อให้เกิดปัญหาสุขภาพจิตที่รุนแรง

การช่วยเหลือผู้ประสบภัยที่ดีของไทยจะไม่ก่อให้เกิดปัญหาสุขภาพจิตที่รุนแรง

โดย. นายแพทย์หม่อมหลวงสมชาย จักรพันธุ์ อธิบดีกรมสุขภาพจิต

กรมสุขภาพจิตระบุการช่วยเหลือผู้ประสบภัยที่ดีของไทยจะไม่ก่อให้เกิดปัญหาสุขภาพจิตที่รุนแรง

ตามที่สำนักข่าวเอเอฟพี รายงานเตือนว่าผู้รอดชีวิตจากเหตุคลื่นยักษ์สึนามิถล่มภาคใต้ของไทยราว 800 คน เสี่ยงต่อการเกิดปัญหาสุขภาพจิตรุนแรงจนถึงขั้นฆ่าตัวตายนั้น

นายแพทย์หม่อมหลวงสมชาย จักรพันธุ์ อธิบดีกรมสุขภาพจิต     เปิดเผยว่า ตัวเลขดังกล่าวเป็นเพียงตัวเลขคาดเดาของชาวตะวันตกเท่านั้น เพราะโดยภาวะปกติของคนเราที่ประสบปัญหาวิกฤตที่รุนแรงและร้ายแรงจะมีปฎิกิริยาที่เกิดขึ้นแน่นอน ปฎิกิริยาเหล่านี้ ในช่วงสัปดาห์ต้น จะตกใจ เศร้า เสียใจ ท้อแท้ แต่ถ้าการช่วยเหลือเป็นไปอย่างรวดเร็ว ทันการณ์ และถูกวิธีจะทำให้เกิดการคลี่คลาย และผ่อนคลายสภาพจิตใจลงได้และไม่ทำให้เกิดความรุนแรงต่อไป

จริงๆแล้วความไม่สบายใจท้อแท้เศร้าต่าง ๆ อาจจะมาจากหลายปัจจัย เช่น เรื่องความเป็นอยู่ ความขาดแคลน ปัจจัยสี่ อาจจะเป็นประเด็นหนึ่งที่ทำให้ท้อแท้ ไม่สบาย เศร้าขึ้นมาได้ แต่โดยที่คนไทย สังคมไทย มีกลไกที่ปกป้องหลายอย่างที่จะทำให้ความบอบช้ำจากภัยพิบัติสามารถผ่อนคลายได้ กลไกที่ว่าได้แก่ ครอบครัว และเพื่อนบ้านที่มีความใกล้ชิด มีความผูกพันกัน คนไทย สังคมไทยมีน้ำใจ ชอบช่วยเหลือคนที่อ่อนแอ เพราะถือเป็นการสร้างกุศล

จากเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นจะเห็นว่าทุกฝ่ายให้ความช่วยเหลืออย่างจริงจังและรวดเร็ว ทำให้ผู้ประสบภัยมีความหวังว่าอนาคตไม่มืดมัว ซึ่งความหวังคือยาขนานเอกในการเยียวยาผู้ประสบภัย และขณะนี้ผู้ประสบภัยได้รับอย่างเต็มที่ จึงเชื่อว่าปัญหาจะไม่รุนแรงอย่างที่คาดการณ์ อย่างไรก็ตามปัญหาการฆ่าตัวตายเป็นเรื่องที่กรมสุขภาพจิตได้ให้ความสำคัญเป็นอันดับต้น

ขอให้เข้าใจว่าแม้ในภาวะปกติความคิดฆ่าตัวตายก็มีอยู่ซึ่งเกิดจากมีหลายเหตุหลายปัจจัย ทั้งจากตัวบุคคล โรคซึมเศร้า ความเจ็บป่วยเรื้อรัง ฯลฯ โดยมีปัจจัยกระตุ้น เช่น ปัญหาครอบครัว ปัญหาสังคม และภัยธรรมชาติที่เกิดขึ้น แต่จากข้อมูลการศึกษาของประเทศใต้หวัน ซึ่งเป็นประเทศแถบเอเชียด้วยกัน ทำการศึกษาผู้ประสบภัยแผ่นดินไหว เมื่อปี 1999 เปรียบเทียบกับบุคคลทั่วไปที่ไม่ได้ประสบภัย พบว่า ตัวเลขในกลุ่มผู้ประสบภัยสูงขึ้น 1.46 เท่า จึงเชื่อว่าปัญหาความรุนแรงด้านจิตใจผู้ประสบภัยจะไม่รุนแรงอย่างที่หลายฝ่ายหวั่นวิตก

นอกจากนี้อธิบดีกรมสุขภาพจิต ยังขอความร่วมมือ ให้สื่อมวลชนยุติการเผยแพร่ภาพสะเทือนใจจากเหตุการณ์เพื่อป้องกันโรค PTST (Post Traumatic Stress Disorder) ซึ่งเป็นโรคทางด้านจิตใจที่เกิดจากการเห็นภาพสะเทือนใจบ่อย ๆ ซ้ำ ๆ ทำให้เกิดความวิตกกังวล กินไม่ได้ นอนไม่หลับ เห็นภาพเหตุการณ์ผ่านเข้ามาในความคิดตลอดเวลา หลังจากเหตุการณ์ผ่านไปแล้ว 4 สัปดาห์ ซึ่งเป็นปัจจัยหนึ่งที่ทำให้ปัญหาสุขภาพจิตรุนแรงและลุกลาม ทั้งนี้ไม่เฉพาะผู้ประสบภัยเท่านั้น ที่มีโอกาสเป็นโรคนี้ แต่ผู้ติดตามใกล้ชิด สื่อมวลชน และอาสาสมัครที่ปฏิบัติงานก็มีโอกาสเป็นโรคนี้ได้เช่นกัน

สำหรับสรุปรายงานการช่วยเหลือดูแลทางจิตใจแก่ประชาชน     จนถึงวันที่ 4 มกราคม 2548 สรุปยอดผู้เข้ารับบริการจากทีมบริการสุขภาพจิตที่ประจำตามจุดต่าง ๆ ในพื้นที่ประสบภัย รวมทั้งสิ้น 1,662 ราย

แยกเป็น

- จังหวัดพังงา 664 ราย

- จังหวัดกระบี่ 408 ราย

- จังหวัดภูเก็ต 375 ราย

- จังหวัดระนอง 71 ราย

- จังหวัดสตูล 57 ราย

- และจังหวัดตรัง 12 ราย

เข้ารับบริการแบบผู้ป่วยนอกในโรงพยาบาลสวนสราญรมย์ 37 ราย แบบผู้ป่วยใน 8 ราย แยกเป็นผู้ป่วยใหม่ 1 ราย ผู้ป่วยเก่า 7 ราย เข้ารับบริการแบบผู้ป่วยนอกในโรงพยาบาลละงู 17 ราย แบบผู้ป่วยในซึ่งเป็นผู้ป่วยใหม่หมด 13 ราย

*******************************************

ข้อมูลจาก: กองสุขภาพจิตสังคม กรมสุขภาพจิต

Posted by DMH Staff.

6 มกราคม 2548

By น.พ.ม.ล.สมชาย จักรพันธุ์ อธิบดีกรมสุขภาพจิต

Views, 3075