ขอน้อมเกล้าฯถวายอาลัยส่งดวงพระวิญญาณพระองค์ เสด็จฯสู่สวรรคาลัย ด้วยเกล้าด้วยกระหม่อมขอเดชะ ข้าพระพุทธเจ้าข้าราชการ และลูกจ้าง กรมสุขภาพจิต

สุขภาพจิตนี้ขายไม่ได้ แม้แต่ให้ก็ยาก แต่ว่าจะต้องเพาะ

พระบรมราโชวาท: ในพิธีพระราชทานปริญญาบัตรแก่บัณฑิตมหาวิทยาลัยมหิดล ปี พ.ศ. 2522
วิสัยทัศน์: เป็นองค์กรหลักด้านสุขภาพจิต เพื่อประชาชนมีสุขภาพจิตดี มีความสุข
พันธกิจ 1: สร้างการมีส่วนร่วมเพื่อให้ประชาชนในทุกกลุ่มวัย สามารถดูแลสุขภาพจิตของตัวเอง
พันธกิจ 2: สนับสนุนการพัฒนาระบบบริการสุขภาพจิตครอบคลุมทุกมิติในทุกระดับ
พันธกิจ 3: พัฒนากลไกการดำเนินงานสุขภาพจิตเพื่อกำหนดทิศทางงานสุขภาพจิตของประเทศ

บทความด้านสุขภาพจิต

สุขภาพจิตและวิจารณ์หนังเรื่อง Hitch

สุขภาพจิตและวิจารณ์หนังเรื่อง Hitch

โดย นพ.พรชัย อนิวรรตธีระ และ นพ.สมิทธ์ ทองประเสริฐ

ปัจจุบันนี้เรื่องการดูหนังเป็นกิจวัตรของ วัยเด็ก วัยรุ่น ตลอดจนวัยผู้ใหญ่ หลายท่าน ที่มักจะปฏิบัติกันในวันหยุดพักผ่อนกันอย่างแพร่หลาย มีผู้ปกครองหลายท่านรู้สึกเป็นกังวลว่าการดูหนังแต่ละครั้งของบุตรหลานนั้นอาจจะมีปัญหา หรือไม่ทราบจะให้คำแนะนำกับบุตรหลานอย่างไรดี มีหนังหลายเรื่องมีคุณภาพให้แง่คิดด้านสุขภาพจิต ขณะเดียวกันก็มีหนังหลายเรื่องที่อาจจะมีผลต่อสุขภาพจิตของผู้ดู หรือหนังบางเรื่องมีคุณภาพแต่ดูจนจบก็ไม่ทราบว่าผู้สร้างเขาต้องการสื่ออะไรกันแน่

วัตถุประสงค์ของการนำเสนอบทความต่อไปนี้ เป็นความพยายามของทีมงานสุขภาพจิตที่ต้องการจะให้แนวทางสำหรับพ่อแม่ผู้ปกครอง ครู ในการให้คำแนะนำแก่บุตรหลานในขณะที่ไปดูหนังด้วยกัน หรือเพื่อพิจารณาถึงแนวทางในการพูดคุยสื่อสารกับบุตรหลานสำหรับหนังแต่ละเรื่อง (กรณีที่ไม่มีโอกาสไปดูด้วยกัน) การนำเสนอเรื่องราวต่อไปนี้ เป็นบทวิจารณ์หนังด้านสุขภาพจิตโดยทีมงานสุขภาพจิต ได้ให้มุมมองของหนังในแง่ "สุขภาพจิตและภาพยนตร์ Cinema and Mental Health" ดังต่อไปนี้คือ

ผมเชื่อว่าหลายๆท่าน(โดยเฉพาะท่านผู้อ่านที่เป็นผู้ชายและกำลังอยู่ในช่วงวัยรุ่น)คงจะเคยประสบเหตุการณ์การถูกปฏิเสธความรักจากคน(หญิงสาว)ที่ตนแอบชอบ ด้วยประโยคที่ว่า "ตอนนี้ฉันยังไม่อยากมีใคร" หรือประโยคใดๆที่สื่อความหมายได้ประมาณนี้

ผมอยากจะแนะนำให้คุณรู้จักคนๆหนึ่ง ผมว่าเค้าน่าจะช่วยคุณได้แน่เลยครับ อเล็กซ์ ฮิทเช่น ( วิลล์ สมิธ )หรือที่เรียกสั้นๆว่า เดท ด็อกเตอร์ หรือ ฮิทช์ อเล็กซ์ ฮิทเช่น ชายหนุ่มที่เคยทุ่มเทให้กับความรักครั้งแรกของตนเองเมื่อสมัยยังเป็นนักเรียนไฮสคูล แต่กลับต้องลงท้ายด้วยความผิดหวังในความรัก ทำให้มุมมองในเรื่องความรักของเขาเปลี่ยนไป

จากเรื่องราวของหัวใจกลายเป็นทฤษฎีและการวางเงื่อนไข จึงได้หันเหอาชีพการงานของตนเองมาเป็น เดท ด็อกเตอร์ หรือที่ตัวเขาเองมักจะเรียกว่า Consultant หรือ ผู้ให้คำปรึกษา(ในด้านความรัก) โดยงานของเขาคือการเป็นผู้ช่วยหรือเทรนเนอร์ให้กับชายหนุ่มขี้อายที่ได้แต่แอบรักหญิงสาวเพียงข้างเดียว โดยเขาจะทำหน้าที่เป็นผู้สร้างโอกาสให้ชายหนุ่มผู้นั้นได้ใกล้ชิดกับหญิงสาวที่แอบชอบ และหลังจากนั้นก็ขึ้นอยู่กับตัวของแต่ละบุคคลแล้วว่าจะสานต่อความสัมพันธ์กันต่อไปอย่างไร

โดยเขามีข้อแม้ว่า งานของเขาจะไม่มีการลงโฆษณา ชวนเชื่อ หรือป่าวประกาศใดๆทั้งสิ้นและเขาจะทำงานให้กับชายผู้มีความรักอย่างจริงใจให้กับหญิงสาวเท่านั้น (พวกหวังฟันแล้วทิ้งหมดสิทธิ์นะจ๊ะ)

งานชิ้นปัจจุบันของฮิทช์ คือการเป็นที่ปรึกษาด้านความรักให้กับหนุ่มนักบัญชีร่างท้วมจอมขี้อาย อัลเบิร์ต เบรนนาแมน ที่ได้แต่แอบชอบแอบรัก สาวสวยไฮโซที่บรรดาหนุ่มๆทั้งหลายหมายปองอย่าง อัลเลกร้า โคลอยู่ข้างเดียวตลอดมาเป็นระยะเวลานานแล้ว ฮิทช์วางแผนทุกอย่างเพื่อให้อัลเบิร์ตได้มีโอกาสใกล้ชิดและสร้างความสัมพันธ์ที่ดีกับอัลเลกร้า

ตั้งแต่ขั้นตอนการสร้างความประทับใจเมื่อแรกพบ การสร้างความไว้ใจ การนัดเดท ซึ่งดูจากบุคลิกและตัวตนจริงๆของอัลเบิร์ต ที่ค่อนข้างจะซุ่มซ่าม ชอบกินอาหารหกเลอะเสื้อและกางเกง เป็นขาแดนซ์ตัวยงที่ชอบเต้าท่าประหลาดๆ เป็นต้น ดูๆแล้วก็ไม่น่าจะผ่านข้อพิจารณาอันดับต้นๆของหญิงสาวไปได้เลย จึงทำให้การซักซ้อมของพวกเขาเป็นไปอย่างทุลักทุเล และมีฉากทอดแทรกมุขตลกให้ผู้ชมได้ฮากลิ้งกันอยู่ตลอดเวลา

ขณะเดียวกัน ฮิทช์เองก็ได้พบรักกับซาร่า มีลาส์ (อีวา เมนเดส) นักข่าวสาวผู้มีความเชื่อมั่นในตนเองสูง และมีทัศนคติที่ไม่ค่อยดีเท่าไหร่นักกับผู้ชาย รักไม่ยุ่ง มุ่งแต่งาน (จริง ๆ)

แต่แล้วเหตุการณ์ไม่คาดฝันก็เกิดขึ้นเมื่อเกิดปัญหาขึ้นกับเพื่อนสนิทของซาร่า และเธอคิดว่าทั้งหมดเป็นฝีมือของเดท ด็อกเตอร์ ซึ่งเมื่อสืบสาวราวเรื่องลงไปแล้วกลับพบว่าต้นเหตุความเสียใจของเพื่อนสนิทของเธอ กลับกลายเป็นคนที่เธอรัก เธอจึงตอบแทนฮิทช์ด้วยการเขียนข่าวซุบซิบกรณีอัลบิร์ตและอัลเลกร้า โดยมีฮิทช์อยู่เบื้องหลัง ลงข่าวหนังสือพิมพ์หน้าหนึ่ง โดยไม่มีการสอบถามกันก่อน ยังผลให้เกิดความลำบากกับฮิทช์และอัลเบิร์ตเป็นอย่างมากและทำให้ทั้งสองตกเป็นเป้าโจมตีของสังคม

อัลเบิร์ตจะทำอย่างไรต่อไปกับความรักของเขากับอัลเลกร้าที่กำลังจะไปได้สวย และฮิทช์เองก็บอบช้ำเหลือเกินจากการถูกทำร้ายโดยหญิงสาวที่ตนเองรักมากโดยไม่ได้มีการพูดคุยไต่ถามกันถึงกรณีที่เกิดขึ้นเลยแม้แต่น้อย

กรณีความเข้าใจผิดกันของคนสองคนที่รักกัน (รวมไปถึงเพื่อน ญาติพี่น้อง แต่ในกรณีนี้ขอกล่าวถึงเรื่องของคู่รัก) เป็นสิ่งที่พบได้บ่อยมากในปัจจุบัน ซึ่งนำไปสู่การทะเลาะเบาะแว้ง มองหน้ากันไม่ติดหรือถึงขั้นต้องเลิกรากันสำหรับบางคู่

การที่ปัญหาเล็กๆน้อยๆกลับบานปลายเป็นเรื่องราวใหญ่โตนั้น มักจะเกิดจากการสรุปหรือตีความเอาเองของฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งโดยปราศจากการสอบถามพูดคุย ไม่ว่าจะสืบเนื่องจากอัตตาหรือทิฐิของฝ่ายใดก็ตาม

ดังในกรณีไคลแมกซ์ของภาพยนตร์เรื่องนี้ ที่ความเข้าใจผิดของซาร่า และการที่เธอไม่ได้พูดคุยกันอย่างเปิดเผยกับฮิทช์ ทำให้เธอได้ตัดสินใจทำบางอย่างลงไปซึ่งเธอเองไม่รู้เลยว่านั่นจะทำให้คนที่เธอรักนั้นเสียใจอย่างมาก ประกอบกับตัวฮิทช์เองซึ่งเคยมีประสบการณ์อันแสนเศร้ากับความผิดหวังในรักครั้งแรก ทำให้ความรู้สึกแย่ๆที่เคยเกิดขึ้นกับรักครั้งแรกของเขา หวนคืนกลับมาอีกครั้งและทำให้ตัวเขาเองไม่มีกำลังใจเข้มแข็งเพียงพอที่จะรับมือกับปัญหานี้และก็ได้ตัดสินใจยุติปัญหาลงด้วยวิธีของเขาเอง (นั่นก็คือการไม่ยอมพูดเปิดใจเช่นเดียวกับซาร่า)

ซึ่งก็ทำให้เขาต้องเจ็บปวดภายหลังเช่นเดียวกัน จนกระทั่งเมื่ออัลเบิร์ตเดินเข้ามาหาและได้บอกบางสิ่งบางอย่างกับฮิทช์ ทำให้เขาคิดได้ว่า อันที่จริงแล้ว หากคนรักกัน มีอะไรที่ไม่เข้าใจกันเกิดขึ้น สิ่งที่น่าทำที่สุดคือการบอกหรือเปิดเผยสิงที่อยู่ในใจของทั้งสองฝ่ายออกมา ทั้งสองควรจะลดทิฐิและอัตตา หันหน้าเข้าหากัน ปัญหาเหล่านั้นก็จะไม่เกิดขึ้นเลยแม้แต่น้อย

ฮิทช์รีบรุดหน้าไปดักรออัลเลกร้าเพื่อสารภาพความจริงเรื่องที่เขาเป็นที่ปรึกษา(ด้านความรัก)ให้กับอัลเบิร์ต แต่ก็กลับได้พบความจริงๆที่ว่า สิ่งต่างๆที่ทำให้อัลเลกร้าชอบอัลเบิร์ตนั้น ไม่ใช่ความสงบเสงี่ยมเรียบร้อยที่ฮิทช์ได้เตี๊ยมกับอัลเบิร์ต

หากแต่เป็นความซุ่มซ่าม ความใสซื่อ ที่เป็นตัวตนแท้ๆของอัลเบิร์ตเองต่างหากที่ชนะใจอัลเลกร้า ซึ่งฉากนี้ถือได้ว่าเป็นฉากที่กินใจมากๆเลยสำหรับตัวผมเอง "เป็นตัวของตัวเองน่ะดีที่สุดแล้ว" น่าจะเป็นนิยามและความหมายที่เหมาะสมที่สุดกับฉากๆนี้

ไม่ว่าจะมีคนรักคุณสักร้อยคน หนึ่งคน หรือไม่มีเลย แต่อย่างน้อยจงภูมิใจที่ได้เป็นตัวของตัวเอง และสำหรับคนที่ยังไม่มีคนรัก เมื่อใดที่คุณเป็นอย่างที่คุณเป็น เมื่อนั้นคุณและเธอจะหากันและกันเจอเองครับ

ส่วนบทสรุปความรักของคู่อัลเบิร์ตกับอัลเลกร้า และคู่ฮิทช์กับซาร่าจะเป็นอย่างไร คงต้องไปติดตามกันต่อในโรงภาพยนตร์นะครับ

*******************************************

21 เมษายน 2548

By โดย นพ.พรชัย อนิวรรตธีระ และ นพ.สมิทธ์ ทองประเสริฐ

Views, 3947