ขอน้อมเกล้าฯถวายอาลัยส่งดวงพระวิญญาณพระองค์ เสด็จฯสู่สวรรคาลัย ด้วยเกล้าด้วยกระหม่อมขอเดชะ ข้าพระพุทธเจ้าข้าราชการ และลูกจ้าง กรมสุขภาพจิต

สุขภาพจิตนี้ขายไม่ได้ แม้แต่ให้ก็ยาก แต่ว่าจะต้องเพาะ

พระบรมราโชวาท: ในพิธีพระราชทานปริญญาบัตรแก่บัณฑิตมหาวิทยาลัยมหิดล ปี พ.ศ. 2522
วิสัยทัศน์: เป็นองค์กรหลักด้านสุขภาพจิต เพื่อประชาชนมีสุขภาพจิตดี มีความสุข
พันธกิจ 1: สร้างการมีส่วนร่วมเพื่อให้ประชาชนในทุกกลุ่มวัย สามารถดูแลสุขภาพจิตของตัวเอง
พันธกิจ 2: สนับสนุนการพัฒนาระบบบริการสุขภาพจิตครอบคลุมทุกมิติในทุกระดับ
พันธกิจ 3: พัฒนากลไกการดำเนินงานสุขภาพจิตเพื่อกำหนดทิศทางงานสุขภาพจิตของประเทศ

บทความด้านสุขภาพจิต

เรื่องตลกกับการหัวเราะ

เรื่องตลกกับการหัวเราะ

โดย Jeffrey Kluger/เรียบเรียงโดย DMH Staff กรมสุขภาพจิต

เรื่องตลกไม่จำเป็นต้องขำ เพื่อให้คนหัวเราะ การหัวเราะ แม้ไม่มีเรื่องน่าขำ ก็อาจจะมีผลดีต่อสุขภาพ การหัวเราะทำให้เกิดความรู้สึกที่หลากหลาย

อะไรบ้างที่เป็นการออกกำลังหัวใจที่น่าสนุกสนานและสร้างอารมณ์ที่ดีได้? อะไรบ้างที่ช่วยในการเข้าสังคม และทำให้การสนทนาเป็นไปอย่างลื่นไหล? อะไรบ้างที่เชื่อมความสัมพันธ์ระหว่างพ่อแม่กับลูก พี่กับน้อง และให้บทเรียนที่ดีเกี่ยวกับการมีชีวิตชีวา? คำตอบก็คือการหัวเราะนั่นเอง


สิ่งหนึ่งที่นักวิจัยจำนวนมากสังเกตเห็นเกี่ยวกับการหัวเราะ คือ มันเป็นสิ่งที่เราจะไม่ได้ทำตามลำพัง Robert Provine จาก The University of Maryland พบว่า คนเราจะหัวเราะเมื่อยู่ในสังคมมากเป็น 30 เท่าของเวลาที่อยู่คนเดียว เพราะส่วนใหญ่การหัวเราะจะถูกนำมาใช้ในการสื่อสารกันด้วย

เขากล่าวต่อไปว่า การหัวเราะเป็นการเข้าสังคม แสดงถึงความรู้สึกสบายๆ เป็นที่ สนใจของผู้ฟัง ทำให้ผู้พูดมีกำลังใจที่จะพูด ในวงสนทนาคนพูดมักจะหัวเราะมากกว่าคนฟัง นอกจากนี้ ผู้หญิงจะหัวเราะมากที่สุดเมื่อมีผู้ชายที่เธอเห็นว่าน่าสนใจอยู่ในกลุ่มด้วย และผู้ชายมักเป็นผู้นำในการเรียกเสียงหัวเราะ ส่วนผู้หญิงจะเป็นฝ่ายหัวเราะเป็นส่วนใหญ่

การหัวเราะยังเป็นเรื่องที่ติดต่อกันได้ เมื่อคนหนึ่งหัวเราะ มักทำให้คนที่อยู่ใกล้เคียงหัวเราะตามไปด้วย ดังจะเห็นได้จากรายการโทรทัศน์ที่จะมีหน้าม้าคอยส่งเสียงหัวเราะ เพื่อนำให้ผู้ชมคนอื่นๆ หัวเราะตาม

อีกวิธีหนึ่งที่จะทำให้คนเราหัวเราะได้ คือการจั๊กจี้ โดยเฉพาะกับเด็กเล็กๆ ที่ยังพุดกันไม่รู้เรื่อง การเล่นจั๊กจี้ ช่วยสร้างความสัมพันธ์ที่ดีระหว่างพ่อแม่กับลูก และสอนให้เด็กเรียนรู้ที่จะปกป้องจุดอ่อนของตนที่ทำให้รู้สึกจั๊กจี้ ดังนั้น จึงเป็นสาเหตุให้ผู้ใหญ่ไม่ค่อยหัวเราะเมื่อถูกจั๊กจี้เหมือนเด็กเล็ก

การหัวเราะยังช่วยปกป้องคนเราจากโรคต่างๆ ได้ด้วย สมัยก่อนหมอจะแนะนำให้ผู้ป่วยออกกำลังกาย เพราะจะกระตุ้นอัตราการเต้นของหัวใจ และการหายใจ ช่วยเพิ่มระดับออกซิเจน และลดระดับฮอร์โมนแห่งความเครียด ในปี 1980 Berk เริ่มสังเกตว่าการหัวเราะก็ทำให้เกิดปฏิกิริยาทำนองนี้ได้เช่นกัน

เขาทำการทดลองโดยหาอาสาสมัครมา 10 คน ให้ดูวีดีโอตลก 1 ชั่วโมง และมีการเก็บตัวอย่างเลือดทั้งก่อนดู ระหว่างดู และหลังดูวีดีโอจบแล้วด้วย เขาพบว่า การหัวเราะช่วยลดคอร์ติซอล ซึ่งเป็นสารเคมีแห่งความเครียดได้อย่างมีนัยสำคัญ

การศึกษาในปี 2001 เขาติดตามกลุ่มคนไข้โรคหัวใจ 2 กลุ่มหลังหัวใจล้มเหลว 1 ปี กลุ่มหนึ่งจะให้ดูหนังตลกวันละ 30 นาที ควบคู่กับการรักษาทางยา ส่วนอีกกลุ่มหนึ่งได้รับการรักษาทางยาเพียงอย่างเดียว เมื่อครบ 1 ปี พบว่ากลุ่มแรกที่หัวเราะทุกวัน มีความดันเลือดต่ำกว่า ระดับฮอร์โมนแห่งความเครียดต่ำกว่า มีอาการหัวใจเต้นผิดจังหวะน้อยกว่า เขาสรุปว่า “การหัวเราะคือการวิ่งจ็อกกิ้งภายในร่างกาย ช่วยให้ปอดได้เคลื่อนไหว และเลือดได้ไหลเวียนทั่วร่างกาย”

นอกจากนี้ การหัวเราะยังช่วยเพิ่มภูมิคุ้มกันโรคได้ด้วย ในการศึกษาเมื่อปี 2001 ของ Dr.Kiyotake Takahashi จาก The Osaka University Graduate School of Medicine โดยจัดให้กลุ่มชายหนุ่มชมภาพยนตร์ตลกของตลกคู่หูชาวญี่ปุ่นที่มีชื่อเสียง เป็นเวลา 75 นาที และขอให้ชมสารคดีประวัติศาสตร์ เป็นเวลา 75 นาทีเช่นกัน โดยมีการตรวจเลือดหลังการชม และขอให้แต่ละคนให้คะแนนภาพยนตร์ที่ชม และมีการสังเกตการเคลื่อนไหวของกล้ามเนื้อใบหน้าระหว่างชมด้วย โดยนับว่าพวกเขาหัวเราะกี่ครั้ง พบว่า การชมภาพยนตร์ตลก ช่วยเพิ่ม Natural Killer Cell ซึ่งเป็นตัวบ่งชี้ระบบภูมิคุ้มกันของร่างกาย แต่จิตแพทย์ได้ให้ข้อสังเกตว่า การเพิ่มภูมิคุ้มกันมีความสัมพันธ์กับความชอบที่ผู้ชมมีต่อภาพยนตร์ตลก มากกว่าปริมาณการหัวเราะ ซึ่งหมายความว่า การเพิ่มภูมิคุ้มกันจะขึ้นอยู่กับประสบการณ์ของความสนุกสนานจากการชมภาพยนตร์ตลก มากกว่าปฏิกิริยาทางร่างกายจากการหัวเราะนั่นเอง

Provine เสนอแนะว่า บางทีอาจไม่ใช่การหัวเราะที่ทำให้คนเรารู้สึกดีขึ้น แต่อาจเป็นสถานการณ์ที่ทำให้เกิดการหัวเราะมากกว่า “ถ้าเราหัวเราะร่วมกับเพื่อนหรือครอบครัว นั่นอาจเป็นเพราะบุคคลเหล่านี้คือปัจจัยสำคัญในการเพิ่มภูมิคุ้มกันโรคต่างหาก”

อาจสรุปได้ว่าการหัวเราะช่วยให้คนเราผ่อนคลาย และช่วยเชื่อมโยงบุคคลกับเพื่อน กับทารกที่ยังสื่อสารกันด้วยคำพูดไม่รู้เรื่อง หรือแม้แต่ช่วยเอาชนะความเจ็บป่วยได้ด้วย

*******************************************

เรียบเรียงโดย คณะ DMh Staff กรมสุขภาพจิต

เอกสารอ้างอิง: Time Magazine, March 2005. Page11-15.

18 May 2548

By โดย Jeffrey Kluger/เรียบเรียงโดย DMH Staff กรมสุขภาพจิต

Views, 5630