ขอน้อมเกล้าฯถวายอาลัยส่งดวงพระวิญญาณพระองค์ เสด็จฯสู่สวรรคาลัย ด้วยเกล้าด้วยกระหม่อมขอเดชะ ข้าพระพุทธเจ้าข้าราชการ และลูกจ้าง กรมสุขภาพจิต

สุขภาพจิตนี้ขายไม่ได้ แม้แต่ให้ก็ยาก แต่ว่าจะต้องเพาะ

พระบรมราโชวาท: ในพิธีพระราชทานปริญญาบัตรแก่บัณฑิตมหาวิทยาลัยมหิดล ปี พ.ศ. 2522
วิสัยทัศน์: เป็นองค์กรหลักด้านสุขภาพจิต เพื่อประชาชนมีสุขภาพจิตดี มีความสุข
พันธกิจ 1: สร้างการมีส่วนร่วมเพื่อให้ประชาชนในทุกกลุ่มวัย สามารถดูแลสุขภาพจิตของตัวเอง
พันธกิจ 2: สนับสนุนการพัฒนาระบบบริการสุขภาพจิตครอบคลุมทุกมิติในทุกระดับ
พันธกิจ 3: พัฒนากลไกการดำเนินงานสุขภาพจิตเพื่อกำหนดทิศทางงานสุขภาพจิตของประเทศ

บทความด้านสุขภาพจิต

แอลกอฮอล์คืออะไร

แอลกอฮอล์คืออะไร

โดย กรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข

แอลกอฮอล์คืออะไร

แอลกอฮอล์ เป็นสารเสพติดชนิดหนึ่ง เกิดจากหมักผัก ผลไม้ หรือเมล็ดพืชชนิดต่างๆ

แอลกอฮอล์ โดยตัวของมันเองจะไม่มีรส ไม่มีกลิ่น รสหรือกลิ่นในเครื่องดื่มแอลกอฮอล์จะมาจากส่วนประกอบในการหมักและการแต่งกลิ่น

เครื่องดื่มแอลกอฮอล์แต่ละชนิดจะมีความเข้มข้นของแอลกอฮอล์ต่างกัน สุรายี่ห้อต่างๆ เช่น แม่โขง แสงโสม หงส์ทอง ราเจนซี่ ชีวาส รีกัล จอห์นนี่ วอล์คเกอร์ 100 ไพเพอร์ส์ ฯลฯ จะมีแอลกอฮอล์ประมาณ 40% ไวน์ทั่วไปมีแอลกอฮอล์ประมาณ 12% และเบียร์ทั่วไป จะมีแอลกอฮอล์ประมาณ 5%

หลายคนเข้าใจผิดว่าแอลกอฮอล์เป็นสารเสพติดที่ช่วยกระตุ้นประสาท เพราะเมื่อเริ่มดื่มจะรู้สึกสดชื่นผ่อนคลาย กล้าพูดกล้าแสดงออก แต่ความจริงแอลกอฮอล์จะออกฤทธิ์กดประสาท ทำให้สมองทำงานช้าลง พูดจาอ้อแอ้ เดินไม่ตรงทาง ความคิดสับสน ถ้าดื่มอย่างรวดเร็วในปริมาณมากๆ แอลกอฮอล์จะกดทางเดินหายใจทำให้เข้าขั้นโคม่าและเสียชีวิตได้


ดื่มแอลกอฮอล์แล้วจะเกิดผลอะไรบ้าง

ถ้าดื่มแอลกอฮอล์ในปริมาณมากๆ เป็นประจำ จะทำให้เกิดผลเสียดังนี้

ผลต่อร่างกาย

แอลกอฮอล์จะส่งผลร้ายต่ออวัยวะต่างๆ ได้แก่ ทำให้ตับอักเสบ ตับแข็ง ตับอ่อนอักเสบ กระเพาะอาหารอักเสบเป็นแผลในกระเพาะอาหาร เป็นมะเร็งทางเดินอาหารและลำไส้เป็นโรคหัวใจ ความดันโลหิตสูง ปอดบวม กล้ามเนื้ออักเสบกระดูกสันหลังพรุน โรคเก๊าท์ เสื่อมสมรรถภาพทางเพศ เป็นต้น

ผลต่อสมองและระบบประสาท

แอลกอฮอล์จะทำลายสมองทำให้ความทำให้ความจำเสื่อม การทรงตัวไม่ดี เลือดออกในสมอง ปลายประสาทพิการทำให้ชาตามมือตามเท้า ถ้ามารดาที่ตั้งครรภ์ดื่มแอลกอฮอล์เป็นประจำจะทำให้ทารกมีความผิดปกติทางสมอง ปัญญาอ่อน ลักษณะใบหน้าผิดปกติ และมีความผิดปกติของหัวใจได้ด้วย

ผลต่อครอบครัวและสังคม

การดื่มแอลกอฮอล์จะเป็นสาเหตุให้เกิดความขัดแย้งในครอบครัว ทำให้ครอบครัวแตกแยก เด็กขาดความรักความอบอุ่น สามีภรรยาต้องหย่าร้างกัน ทำให้การทำงานไม่มีประสิทธิภาพ ถูกนายจ้างลงโทษ ถูกไล่ออก ทำให้ตกงาน ทำให้เงินทองไม่พอใช้ เป็นหนี้เป็นสิน อาจถูกจับดำเนินคดีเพราะเมาแล้วขับเมาแล้วเอะอะอาละวาด เป็นที่รังเกียจของชุมชนและสังคม

ชายกับหญิงดื่มได้เท่ากันหรือไม่

ชายกับหญิงจะได้รับผลจากการดื่มแอลกอฮอล์แตกต่างกัน

จากการทดลองโดยให้ชายกับหญิงที่มีน้ำหนักและส่วนสูงใกล้เคียงกันดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ในปริมาณเท่าๆ กัน จะพบว่า

ผู้หญิงจะมีความเข้มแข้นของแอลกอฮอล์ในเลือดสูงกว่าผู้ชาย นั่นคือ ผู้หญิงจะเมาเร็วกว่า

นอกจากนี้ ผู้หญิงจะใช้เวลานานกว่าผู้ชายในการกำจัดแอลกอฮอล์ออกจากร่างกายด้วย นั่นคือ เมื่อดื่มเบียร์ 4 แก้ว เท่าๆ กัน ผู้หญิงจะใช้เวลากำจัดแอลกอฮอล์นานถึง 6 ชั่วโมงในขณะที่ผู้ชายจะใช้เวลาเพียง 4 ชั่วโมงเท่านั้น

ผู้หญิงจึงดื่มแอลกอฮอล์ได้น้อยกว่าผู้ชาย

โดยเฉพาะอย่างยิ่งในกรณีที่ตั้งครรภ์ การดื่มแอลกอฮอล์ไม่เพียงแต่จะส่งผลเสียต่อมารดาเท่านั้น แต่ยังส่งผลเสียต่อทารกในครรภ์ด้วย ดังนั้นเมื่อตั้งครรภ์ จึงไม่ควรดื่มแอลกอฮอล์ หรือถ้าจะดื่ม ก็ต้องดื่มให้น้อยที่สุด

ดื่มมาตรฐานคืออะไร

เนื่องจากเครื่องดื่มแอลกอฮอล์มีมากมายหลายชนิด และแต่ละชนิดจะมีปริมาณแอลกอฮอล์แตกต่างกันออกไป จึงจำเป็นต้องมีการกำหนด “ดื่มมาตรฐาน” ขึ้น เพื่อช่วยให้ผ็ดื่มสามารถจะรู้ได้ว่าตนเองได้ดื่มแอลกอฮอล์ไปแล้วมากน้อยเพียงใด

ทั้งนี้ 1 ดื่มมาตรฐาน จะหมายถึงเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์ประมาณ 10 กรัม

ตัวอย่างเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ที่นับเป็น 1 ดื่มมาตรฐาน ได้แก่

เบียร์โดยทั่วไป 1 แก้ว (285 ม.ล.) หรือ

ไวน์โดยทั่วไป 1 แก้วเล็ก (100 ม.ล.) หรือ

เหล้า 1 แก้ว เช่น แม่โขง แสงโสม หงส์ทอง รีเจนซี่ ชีวาส รีกัล จอห์นนี่ วอล์คเกอร์ 100 ไพเพอร์ส ฯลฯ (30 ม.ล.)

คุณดื่มมากเกินไปหรือเปล่า

ปริมาณการดื่มที่ปลอดภัยสำหรับชายและหญิง ควรเป็นดังนี้

ผู้ชายที่มีสุขภาพดี ควรดื่ม

ไม่มากกว่า 4 ดื่มมาตรฐานในแต่ละวัน

อย่างน้อยต้องไม่ดื่มเลยสัปดาห์ละ 2 วัน

ไม่ดื่มมากกว่า 6 ดื่มมาตรฐานในวันเดียว

ผู้หญิงที่มีสุขภาพดี ควรดื่ม

ไม่มากกว่า 2 ดื่มมาตรฐานในแต่ละวัน

อย่างน้อยต้องไม่ดื่มเลยสัปดาห์ละ 2 วัน

ไม่ดื่มมากกว่า 4 ดื่มมาตรฐานในวันเดียว

หากคุณดื่มมากกว่านี้ ถือว่าการดื่มของคุณอาจก่อให้เกิดอันตรายได้

ในบางสถานการณ์ เช่น เมื่อต้องขับรถ ขับเรือ เมื่อต้องทำงานกับเครื่องจักร ช่วงที่ว่ายน้ำ ดำน้ำ หาปลา เมื่อตั้งครรภ์ เมื่อเจ็บป่วย หรือเมื่อกำลังใช้ยาบางชนิด ฯลฯ การดื่มแม้เพียงเล็กน้อยก็ทำให้คุณเสี่ยงอันตรายได้ จึงไม่ควรดื่มเลย

คุณควรดื่มให้น้อยลงหรือควรหยุดดื่มไปเลย

คุณควรหยุดดื่มได้แล้วถ้ามีอาการดังต่อไปนี้ แม้เพียงเล็กน้อย

มือสั่นเป็นประจำในตอนเช้าหลังจากที่ดื่มจัดเมื่อคืนก่อน

มีอาการเจ็บป่วย เช่น เป็นโรคตับ เป็นต้น

ความจำเสื่อม หลังสร่างเมาแล้วจำไม่ได้ว่าทำอะไรไปบ้าง

ส่วนคุณที่ดื่มมากกว่ามาตรฐานที่กำหนด แต่ยังไม่ปรากฏอาการดังกล่าวข้างต้น คุณควรควบคุมปริมาณการดื่มของคุณให้น้อยลง เพื่อคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น

*******************************************

เอกสารอ้างอิง:จากวันฟ้าใส กรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข หน้า 1-6

สนใจข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับแอลกฮอล์ เพื่อศึกษาและ/หรือ ประเมินตนเองว่าท่านจัดอยู่ในประเภทที่มีปัญหาหรือติดแอลกฮอล์แล้วหรือยังเพื่อการปฏิบัติตัวเบื้องต้น ลดการดื่มแอลกอฮอล์ให้ได้ด้วยตนเองเบื้องต้น

กรุณาคลิกที่นี่เพื่อ Download เอกสารด้านการประเมินภาวะติดแอลกอฮอล์

15 กรกฎาคม 2548

By โดย กรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข

Views, 42132