ขอน้อมเกล้าฯถวายอาลัยส่งดวงพระวิญญาณพระองค์ เสด็จฯสู่สวรรคาลัย ด้วยเกล้าด้วยกระหม่อมขอเดชะ ข้าพระพุทธเจ้าข้าราชการ และลูกจ้าง กรมสุขภาพจิต

สุขภาพจิตนี้ขายไม่ได้ แม้แต่ให้ก็ยาก แต่ว่าจะต้องเพาะ

พระบรมราโชวาท: ในพิธีพระราชทานปริญญาบัตรแก่บัณฑิตมหาวิทยาลัยมหิดล ปี พ.ศ. 2522
วิสัยทัศน์: เป็นองค์กรหลักด้านสุขภาพจิต เพื่อประชาชนมีสุขภาพจิตดี มีความสุข
พันธกิจ 1: สร้างการมีส่วนร่วมเพื่อให้ประชาชนในทุกกลุ่มวัย สามารถดูแลสุขภาพจิตของตัวเอง
พันธกิจ 2: สนับสนุนการพัฒนาระบบบริการสุขภาพจิตครอบคลุมทุกมิติในทุกระดับ
พันธกิจ 3: พัฒนากลไกการดำเนินงานสุขภาพจิตเพื่อกำหนดทิศทางงานสุขภาพจิตของประเทศ

บทความด้านสุขภาพจิต

ความรู้สึกเหนื่อย จริงๆแล้วสมองเป็นผู้สั่ง

ความรู้สึกเหนื่อย จริงๆแล้วสมองเป็นผู้สั่ง

โดย DMH Staffs.


โดยทั่วไปแล้วเวลาที่เราออกกำลังหรือใช้กล้ามเนื้อนานๆ หรือหนักๆ สิ่งที่เรารู้สึกคือเมื่อย แล้วก็หยุดออกใช้กล้ามเนื้ออีก ความคิดเดิมของความเมื่อยหรือล้า คิดว่าต้นตอแห่งความรู้สึกแบบนี้อยู่ที่กล้ามเนื้อ

แต่ผลการวิจัยเร็วนี้อาจจะกำลังเปลี่ยนความคิดนี้ก็ได้ นะครับ เพราะนักวิจัยพบว่า จริงๆ แล้ว ต้นตอแห่งความรู้สึกนี้อยู่ที่สมองต่างหาก ทั้งนี้เพื่อคนเราจะได้ไม่ออกกำลังต่อไป จะได้ไม่ส่งผลให้กล้ามเนื้อบอบช้ำมากเกินจำเป็น

คุณ Paula Robson-Ansley และคณะแห่งมหาวิทยาลัยเคปทาวน์ ในแอฟริกาใต้ค้นพบว่า เมื่อคนเราออกกำลังกายอย่างหนัก สิ่งที่สมองรับทราบคือ สารที่ชื่อ interleukin 6 หรือ IL-6 ที่หลั่งออกมาในกระแสเลือด เมื่อสมองได้รับสารนี้ก็จะสั่งให้หยุดออกกำลัง สิ่งที่นักวิจัยพบคือ เมื่อคนเราออกกำลังกายมากๆ ระดับสาร IL-6 จะสูงกว่าปกติ 60-100 เท่า และในรายงานก่อนหน้านี้เคยมีคนบอกไว้ว่าการฉีดสาร IL-6 ทำให้คนรู้สึกเหนื่อยล้า

เพื่อเป็นการทดลองข้อมูลข้างต้นว่าเป็นความจริงหรือไม่ คุณ Paula (นักวิจัยเคปทาวน์นะครับ ไม่ใช่นางเอกละครไทย) ได้วางแผนวิจัยด้วยการให้นักวิ่ง 7 คนมาทดสอบดู

นักวิ่งทั้งหมดนี้จะได้รับการฉีดน้ำเปล่าซึ่งถือว่าเป็นยาหลอกหรือไม่ก็สาร IL-6 โดยพวกเขาไม่ทราบว่าได้รับการฉีดอะไรก่อน จากนั้นอีก 7 วันก็มาฉีดอีกแบบหนึ่งแล้ววิ่งทดสอบใหม่ นำผลการวิ่งทั้ง 2 ครั้งมาเปรียบเทียบกัน

แน่นอนครับ อย่างที่เดาได้ คือเมื่อนักวิ่งได้รับการฉีดสาร IL-6 พวกเขาจะวิ่งได้น้อยลง เพราะรู้สึกเหนื่อยง่ายในขณะที่เมื่อถูกฉีดน้ำเปล่ากลับวิ่งได้มากขึ้น เป็นการยืนยันผลต่อสมองหรือความรู้สึกของสาร IL-6 อย่างชัดเจน

รู้ตรงนี้แล้วเอาไปทำประโยชน์อะไร?

สิ่งที่นักวิจัยคิดคือเอาไว้รักษาคนที่เป็นโรค chronic fatigue syndrome ไงครับ โรคนี้คนที่เป็นมักจะเหนื่อยเมื่อยล้าอย่างเรื้อรัง รักษาเท่าไหร่ก็มักไม่หาย นักวิจัยคิดว่า ถ้าให้แอนติบอดีต่อ IL-6 เข้าไป คนที่เป็นโรคนี้น่าจะเลิกรู้สึกเหนื่อยล้าเสียที

ครับ! โรค chronic fatigue syndrome จะได้มีการรักษาที่เฉพาะเจาะจงเสียที กลัวอย่างเดียวว่า นักกีฬาหัวใสจะเอายาเดียวกันนี้ไปฉีดให้ไม่รู้สึกเหน็ดเหนื่อย ซ้อมหรือแข่งขันได้เหนื่อยกว่าคู่แข่ง

นี่แหละ อาจเป็นยาโด้ปขนานใหม่

วารสารคลินิก ปีที่ 20 ฉบับที่ 8 สิงหาคม 2547 หน้า 676

*******************************************

23 สิงหาคม 2548

By วารสารคลินิก ปีที่ 20 ฉบับที่ 8 สิงหาคม 2547

Views, 4140