ขอน้อมเกล้าฯถวายอาลัยส่งดวงพระวิญญาณพระองค์ เสด็จฯสู่สวรรคาลัย ด้วยเกล้าด้วยกระหม่อมขอเดชะ ข้าพระพุทธเจ้าข้าราชการ และลูกจ้าง กรมสุขภาพจิต

สุขภาพจิตนี้ขายไม่ได้ แม้แต่ให้ก็ยาก แต่ว่าจะต้องเพาะ

พระบรมราโชวาท: ในพิธีพระราชทานปริญญาบัตรแก่บัณฑิตมหาวิทยาลัยมหิดล ปี พ.ศ. 2522
วิสัยทัศน์: เป็นองค์กรหลักด้านสุขภาพจิต เพื่อประชาชนมีสุขภาพจิตดี มีความสุข
พันธกิจ 1: สร้างการมีส่วนร่วมเพื่อให้ประชาชนในทุกกลุ่มวัย สามารถดูแลสุขภาพจิตของตัวเอง
พันธกิจ 2: สนับสนุนการพัฒนาระบบบริการสุขภาพจิตครอบคลุมทุกมิติในทุกระดับ
พันธกิจ 3: พัฒนากลไกการดำเนินงานสุขภาพจิตเพื่อกำหนดทิศทางงานสุขภาพจิตของประเทศ

บทความด้านสุขภาพจิต

ยิ่งนอนน้อยยิ่งอ้วนเอาๆ

ยิ่งนอนน้อยยิ่งอ้วนเอาๆ

โดย DMH Staffs.

ยิ่งนอนน้อยยิ่งอ้วนเอาๆ

โดยปกติเท่าที่เรารู้ๆ กันดีก็คือ ร่างกายของคนเราจะมีการเผาผลาญแคลอรี่ในเวลาตื่นมากกว่าเวลาที่นอนหลับ ดังนั้นเมื่อผลการวิจัยปรากฏว่าคนนอนน้อย มีโอกาสที่น้ำหนักตัวจะเพิ่มสูงกว่าคนนอนหลับตามปกติ จึงดูเป็นเรื่องกลับตาลปัตรกับความนึกคิดของคนทั่วไป

ทว่าผลการศึกษาของนักวิจัยมหาวิทยาลัยโคลัมเบียสหรัฐอเมริกา ซึ่งนำเสนอต่อการประชุมประจำปีของสมาคมเพื่อการศึกษาโรคอ้วนแห่งอเมริกาเหนือ ในเมืองลาสเวลกัส ระบุชัดเจนว่าคนที่นอนหลับวันละ 4 ชั่วโมงหรือน้อยกว่านั้น มีโอกาสมากขึ้นถึง 73% ที่จะเป็นโรคอ้วน

โดยคณะนักวิจัยจากคณะสาธารณสุขศาสตร์เมลแมน และศูนย์วิจัยโรคอ้วนของโคลัมเบีย ได้วิเคราะห์ข้อมูลของผู้คน 18,000 คน ซึ่งมีอายุระหว่าง 32 ถึง 59 ปี ที่เข้าร่วมตอบแบบสำรวจเพื่อตรวจสอบสุขภาพและโภชนาการแห่งชาติของสหรัฐฯ ในช่วงทศวรรษ 1980 พบว่า แม้กระทั่งเมื่อนำเอาปัจจัยบางอย่างเช่น ภาวะซึมเศร้า การออกกำลังกาย การดื่มสุรา เชื้อชาติ ระดับการศึกษา อายุและเพศมาร่วมพิจารณาด้วยแล้ว ก็ยังคงปรากฏว่า คนยิ่งนอนน้อยลงเท่าใด จะยิ่งมีโอกาสเป็นโรคอ้วนมากขึ้นเท่านั้น

ขณะที่ผู้นอนวันละ 4 ชั่วโมงหรือน้อยกว่า มีความเสี่ยงเป็นโรคอ้วนสูงที่สุดดังกล่าวมาแล้วข้างต้น คนซึ่งนอนเพียง 5 ชั่วโมงก็จะมีโอกาสอ้วนมากกว่าคนนอนหลับเป็นปกติถึง 50% ทีเดียว ส่วนผู้นอนหลับวันละ 6 ชั่วโมง มีความเสี่ยงที่จะอ้วนสูงกว่าคนนอนหลับตามปกติในราว 23% เลยทีเดียว

ดร.เจมส์ แกงวิช หัวหน้าคณะวิจัย ยอมรับว่าผลที่ออกมาดูจะขัดกับความเข้าใจทั่วๆ ไป แต่คิดว่าคงต้องดูกันที่ว่าขณะที่เรานอนหลับไม่พอนั้น เกิดอะไรขึ้นกับร่างกายของเราบ้าง เปรียบเทียบกับการเผาผลาญแคลอรี่ซึ่งเกิดขึ้นเนื่องจากเรายังตื่นอยู่ ส่วน ดร.สตีเฟน เฮย์มสฟีลด์ ผู้ร่วมการวิจัยผู้หนึ่ง บอกว่ามันไม่ใช่สิ่งที่จะอธิบายได้ง่ายๆ เพียงแค่ว่าคนยิ่งตื่นอยู่ไม่หลับไม่นอนนานเท่าใด ก็จะยิ่งหาอะไรใส่ปากใส่ท้องมากขึ้นเท่านั้น “มีหลักฐานทางวิทยาศาสตร์เพิ่มขึ้นที่ชี้ว่า มีความเกี่ยวข้องกันระหว่างการนอนหลับกับพวกวิถีประสาทที่คอยสั่งการควบคุมการเอาอาหารเข้าสู่ร่างกาย” พร้อมอธิบายเพิ่มเติมว่า งานวิจัยก่อนหน้านี้ชี้ว่า ภาวะนอนไม่เพียงพออาจทำให้ระดับฮอร์โมน “เลปติน” ลดต่ำลง โดยที่ฮอร์โมนตัวนี้เป็นตัวสั่งการควบคุมความอยากอาหาร และน้ำหนักตัว ตลอดจนบอกกับสมองว่ามีพลังงานเหลืออยู่ในร่างกายเท่าใด

อย่างไรก็ตามคนที่นอนไม่พอก็จะมีระดับฮอร์โมนเกรห์ลิน เพิ่มสูงขึ้นด้วย ฮอร์โมนตัวนี้มีหน้าที่ทำให้คนเราต้องการรับประทาน และระบบควบคุมกระบวนการเผาผลาญอาหารให้เป็นพลังงานในร่างกายของคนเราอาจจะมีวิวัฒนาการที่จะคอยกระตุ้นคนเราให้สะสมไขมันเอาไว้ในช่วงฤดูร้อน ซึ่งกลางคืนสั้นและอาหารอุดมสมบูรณ์ เพื่อว่าร่างกายจะอยู่รอดได้เมื่อถึงฤดูหนาวที่กลางคืนยาวและอาหารหายาก “ผลก็คือการนอนน้อยจึงอาจกลายเป็นชนวนทำให้ร่างกายสั่งเพิ่มการนำเข้าอาหารและสะสมไขมันเอาไว้”

เห็นทีผลงวิจัยนี้คงจะถูกใจคนที่นอนดึก นอนน้อย แล้วเริ่มจะอ้วนเอาๆ อย่างคนแถวๆ นี้ละ

*******************************************

เอกสารอ้างอิง: จากนิตยสาร ใกล้หมอ ปีที่ 29 ฉบับที่ 1 เดือนมกราคม 2548 หน้า 10

24 สิงหาคม 2548

By โดย DMH Staffs.

Views, 5349