ขอน้อมเกล้าฯถวายอาลัยส่งดวงพระวิญญาณพระองค์ เสด็จฯสู่สวรรคาลัย ด้วยเกล้าด้วยกระหม่อมขอเดชะ ข้าพระพุทธเจ้าข้าราชการ และลูกจ้าง กรมสุขภาพจิต

สุขภาพจิตนี้ขายไม่ได้ แม้แต่ให้ก็ยาก แต่ว่าจะต้องเพาะ

พระบรมราโชวาท: ในพิธีพระราชทานปริญญาบัตรแก่บัณฑิตมหาวิทยาลัยมหิดล ปี พ.ศ. 2522
วิสัยทัศน์: เป็นองค์กรหลักด้านสุขภาพจิต เพื่อประชาชนมีสุขภาพจิตดี มีความสุข
พันธกิจ 1: สร้างการมีส่วนร่วมเพื่อให้ประชาชนในทุกกลุ่มวัย สามารถดูแลสุขภาพจิตของตัวเอง
พันธกิจ 2: สนับสนุนการพัฒนาระบบบริการสุขภาพจิตครอบคลุมทุกมิติในทุกระดับ
พันธกิจ 3: พัฒนากลไกการดำเนินงานสุขภาพจิตเพื่อกำหนดทิศทางงานสุขภาพจิตของประเทศ

บทความด้านสุขภาพจิต

เมื่อเยาวชนผจญอิทธิพลของสื่อ

เมื่อเยาวชนผจญอิทธิพลของสื่อ

โดย รศ.ดร.เสรี วงษ์มณฑา
นิตยสารหมอชาวบ้านปีที่ 26, ฉบับที่ 310, กุมภาพันธ์ 2548


ขณะนี้พฤติกรรมของวัยรุ่นไทยนั้นน่าห่วงมากเป็นพฤติกรรมที่ขาดความรับผิดชอบ ขาดจิตสำนึกในสิ่งชั่วดี หมกมุ่นในสิ่งที่ชั่วร้ายทั้งปวง ไม่ว่าจะเป็นพนันบอล สื่อลามก เพศสัมพันธ์ เที่ยวเตร่กลางคืน ใช้จ่ายฟุ่มเฟือย

นอกจากนี้ มีสิ่งที่ไม่เหมาะสมรอบตัวเยาวชน อาทิ ลัทธิปัจเจกชนนิยม และสิทธิมนุษยชน อิทธิพลของสื่อ

สิทธิมนุษยชน และปัจเจกชนนิยม คือความเป็นตัวของตัวเอง ทำให้หลายๆ คนต่อต้านการควบคุม และมองว่าการควบคุมคือการลิดรอนสิทธิมนุษยชน แปลว่าเราทำอะไรก็ได้

หลายๆ คนมองว่า กฎหมายคือสิ่งที่สูงสุดแล้วก็จัดระเบียบสังคม

ที่ผ่านมามีประโยคที่น่ากลัวมากก็คือ “ผิดกฎหมายหรือเปล่า ถ้าผิดกฎหมายแล้วค่อยมาว่ากัน ถ้าไม่ผิดกฎหมายไม่ต้องมาพูด” ถ้าคิดว่าจัดระเบียบด้วยกฎหมายอย่างเดียว นี่คือเราเข้าใจผิด สังคมไทยเราจัดระเบียบด้วยกฎหมาย ขนบธรรมเนียมประเพณี จริยธรรม ศีลธรรม

การมองชีวิตต้องมองหลายอย่าง การแต่งเนื้อแต่งตัวแบบนี้ไม่ผิดกฎหมาย แต่ผิดธรรมเนียม ผิดจารีตหรือต่ำกว่าบรรทัดฐาน ขาดคุณธรรม ฉะนั้นควรตระหนักว่าอย่าอ้างกฎหมายอย่างเดียว ในการที่จะจัดระเบียบชีวิตของเรา

บางครั้งสิ่งที่ถูกกฎหมาย แต่ไม่เหมาะสม ผิดจารีตประเพณี ขนบธรรมเนียม หรือผิดบรรทัดฐาน ก็ไม่ควรทำ

กระทรวงสาธารณสุข มีความคิดจะติดตั้งตู้ขายถุงยางอนามัยอัติโนมัติในสถานศึกษา แน่นอนว่าไม่ผิดกฎหมาย แต่ไม่สมควร ไม่เหมาะสม

กระทรวงสาธารณสุขต้องการรณรงค์ให้วันวาเลนไทน์ มีการใช้ถุงยางอนามัย 100 เปอร์เซ็นต์ นี่คือความคิดที่ไม่เหมาะสม ทำไมไม่รณรงค์ให้มีความรักอย่างปลอดภัย เพราะดีกว่ารณรงค์มีเซ็กซ์อย่างปลอดภัย

พ่อ แม่ และลูกวัยรุ่น

ครอบครัวมีลูกวัยรุ่นอายุประมาณ 13-15 ปี ไปจนถึง 25-27 ปี มีพ่อแม่หลายคนร้องไห้น้ำตาตก คิดว่าลูกไม่รัก คิดว่าลูกปฏิเสธ ลูกไม่ทำตาม ลูกรักเพื่อนมากกว่า

การที่วัยรุ่นจะมีเพื่อนได้แต่อย่าให้เพื่อนมากดดันให้เราต้องทำในสิ่งที่เลวร้าย คนที่ยุยงส่งเสริมสิ่งที่เลวร้ายไม่ใช่เพื่อน เป็นเพียงคนที่มีโอกาสรู้จักกันเท่านั้น เพราะเพื่อนย่อมไม่ชักจูงเพื่อนไปในทางที่ผิด

การเป็นเพื่อนกันนั้นคบกันได้ เพราะรสนิยมและทัศนคติตรงกัน แต่ไม่ได้แปลว่าต้องมีพฤติกรรมเหมือนกัน

วัยรุ่นมักจะกลัวเชยมากกว่ากลัวจน กลัวเชยมากกว่ากลังชั่ว พูดง่ายๆ คือ ทำชั่วไม่กลัวแต่กลัวเชย ว่าทำไมไม่เหมือนเพื่อน เช่น ใช้ของแพงจนไม่มีเงินเก็บไม่กลัวเรื่องจน แต่กลัวว่าจะไม่ได้สิ่งของในสิ่งที่เพื่อนมีเพื่อนใช้

ขอให้นึกถึง ปลาที่ว่ายทวนน้ำถึงจะเหนื่อย ถึงจะเพลีย แต่ว่าน้ำข้างบนใสและไม่มีขยะส่วนปลาที่ว่ายตามน้ำนั้นจะว่ายสบายไหลไปตามกระแสน้ำ แต่ว่าการไหลลงมาข้างล่างนั้น มีแต่ความสกปรกของแม่น้ำลำคลอง มารวมเศษสวะและขยะ

อิทธิพลของสื่อ

ขณะนี้เยาวชนกำลังแวดล้อมด้วยผู้ใหญ่ที่ทำมาหากินกับเด็ก กรณีที่เด็กมีพฤติกรรมไม่เหมาะสม ผู้ใหญ่บางคนออกมาพูดให้ท้ายเด็ก เช่น เขายังเป็นเด็ก ยังไม่มีวุฒิภาวะ คิดไม่เป็น เป็นเรื่องของวัย เป็นแฟชั่นชั่วครั้ง ชั่วคราว โตขึ้นก็หายไปเอง นี่คือ ผู้ใหญ่ที่หาเสียงกับเด็กเพราะกลัวว่าเด็กจะเกลียดชัง

น้องๆ อย่าไปหลงใหลได้ปลื้มที่ผู้ใหญ่บางคนหากินกับเด็ก ปกป้องเด็กสารพัดทุกเรื่อง เพราะมีนิทานอีสปเรื่องหนึ่งชื่อ พ่อแม่รังแกฉัน คือ การที่พ่อแม่คามใจลูกในทุกเรื่อง จนกระทั่งไม่รู้ว่าอะไรผิด อะไรถูกโตมาลูกก็กลายเป็นคนชั่วร้าย

ฉะนั้น บรรดาผู้ใหญ่ทั้งหลายที่ชอบพูดจาให้ท้ายพวกเด็กนี่ ต้องเรียกว่า คนแก่รังแกเด็กจนเสียคน

สิ่งแวดล้อมที่ต้องเผชิญในขณะนี้คือ สื่อประเภทต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นสื่ออิเล็กทรอนิกส์ สื่อสิ่งพิมพ์ ที่ถาโถมใส่เยาวชนอย่างหนัก เป็นสิ่งที่เยาวชนต้องเผชิญและตระหนักว่า สิ่งที่พบและได้เห็นนี้มีไว้เรียนรู้ และเลี่ยง ไม่ใช่เพื่อเลียนแบบ

ที่พูดถึงสื่อและสภาพแวดล้อมต่างๆ นั้น ต้องการให้เห็นภาพของสังคมที่มีอิทธิพลรอบตัวเรา

ความรัก ความใคร่ของวัยรุ่น

วัยรุ่นชายควรให้เกียรติผู้หญิงตลอดเวลา ไม่ควรมองผู้หญิงเป็นที่ผ่อนคลายทางเพศให้แก่เรา วัยรุ่นหญิงก็ควรบอกฝ่ายชาย ก็คือ สิ่งที่รักมากกว่าฝ่ายชายก็คือ พ่อแม่ และศักดิ์ศรีของความเป็นลูกผู้หญิง รวมถึงให้เกียรติคุณ ภูมิใจว่าผู้หญิงที่คุณกำลังรักมีศักดิ์ศรีแห่งลูกผู้หญิงอย่างแท้จริง

ผู้หญิงอย่าไปตกหลุมรักของผู้ชายที่ว่ารักต้องให้ถ้าไม่ให้จะไปเอาคนอื่น ผู้ชายแบบนี้จะต้องรีบปล่อยไปให้พ้นๆ จะได้ปลอดภัย สมัยนี้ การเป็นคู่นอนใครสักคนไม่ใช่เรื่องยากนัก การเป็นลูกสะใภ้และแม่คนยากกว่า และขอให้น้องผู้หญิงจำไว้ว่า ประวัติศาสตร์ลบไม่ได้

น้องๆ ผู้ชายควรภูมิใจที่ตนเองเป็นลูกผู้ชายตัวจริง คำว่า “ผู้ชาย” คือ มนุษย์ที่มีอวัยวะเพศเป็นชาย “ลูกผู้ชาย” คือ ผู้ชายที่มีจิตใจเป็นสุภาพบุรุษที่เกียรติตนเองและผู้อื่น

ทุกคนรู้ว่าอารมณ์ทางเพศเป็นเรื่องธรรมชาติ แต่การระบายอารมณ์ไม่จำเป็นต้องทำร้ายใคร

*******************************************

ที่มาของข้อมูล: นิตยสารหมอชาวบ้านปีที่ 26, ฉบับที่ 310, กุมภาพันธ์ 2548 หน้า 27-28.

หมายเหตุ: สรุปและเรียบเรียงจากการบรรยายของ รศ.ดร.เสรี วงษ์มณฑา ในงานสัมมนา รักนวลสงวนตัว ครั้งที่ 1 วันที่ 29-30 ตุลาคม 2547

1 ธันวาคม 2548

By โดย รศ.ดร.เสรี วงษ์มณฑา จาก นิตยสารหมอชาวบ้านปีที่ 26, ฉบับที่ 310, กุมภาพันธ์ 2548

Views, 6113