เย็นศิระเพราะพระบริบาล ด้วยเกล้า ด้วยกระหม่อม ข้าพระพุทธเจ้า ผู้บริหาร ข้าราชการ และเจ้าหน้าที่กรมสุขภาพจิต

ตระหนักไม่ตระหนก covid-19 ตระหนักไม่ตระหนกก้าวผ่านวิกฤติ covid-19

สุขภาพจิตนี้ขายไม่ได้ แม้แต่ให้ก็ยาก แต่ว่าจะต้องเพาะ

พระบรมราโชวาท: ในพิธีพระราชทานปริญญาบัตรแก่บัณฑิตมหาวิทยาลัยมหิดล ปี พ.ศ. 2522
รองนายกรัฐมนตรี รมต.สาธารณสุข: กล่าวในโอกาสเข้ารับตำแหน่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข
รมช.สาธารณสุข: กล่าวในโอกาสเข้ารับตำแหน่งรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงสาธารณสุข
ยินดีต้อนรับ: อธิบดีกรมสุขภาพจิต พญ. อัมพร เบญจพลพิทักษ์
กรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข ร่วมต่อต้านการใช้สารพิษฆ่าหญ้า คลอร์ไพริฟอส พาราควอต ไกลโฟเซต

บทความด้านสุขภาพจิต

2021 ใจพร้อม ร่างกายพร้อม

2021 ใจพร้อม ร่างกายพร้อม

เรื่องโดย ร้อยเอก นายแพทย์สุรชา ลีลายุทธการ แพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านเวชศาสตร์ชะลอวัย

ฉบับนี้ผมจะพูดเรื่อง NEW YEAR TIPS กันต่อเป็นตอนสุดท้าย ว่าด้วยเรื่องการจัดการเรื่องความเครียด อย่างที่ผมเคยบอกในฉบับก่อนๆว่า ในสถานการณ์ทุกวันนี้ผมขอให้ “ตื่นตัวแต่อย่าตื่นตระหนก” อันนี้เป็นกุญแจสำคัญเลยครับ ไม่มากไป ไม่น้อยไปกับทุกอย่างในชีวิตดีที่สุด

เครียดก่อโรค

ผมว่าความเครียดน่าเบื่อมากเลย ทุกคนพูดเหมือนกันหมด ก่อนอื่นคุณผู้อ่านต้องทราบก่อนความเครียดมี 2 แบบ คือ ความเครียดทางกาย เรียกว่า Body Strain กับความเครียดทางใจ เรียกว่า Mental Strain นะครับ

ทางการแพทย์จะมีคำหนึ่งที่เรียกว่า Somatic Disorder แปลว่า โรคทางกายที่ส่งผลต่อทางใจ เช่น บางคนไม่ค่อยโดนแดด บางคนไม่ออกกำลังกาย บางคนดูไม่ค่อยกระฉับกระเฉง ก็ส่งผลทำให้จิตใจห่อเหี่ยวได้นะครับ

เพราะฉะนั้นการมีจิตใจที่แข็งแรงจะช่วยพยุงความรู้สึกของเรา ทำให้ไม่เครียด หรือเครียดแต่ก็ไม่มากนั่นเอง ที่สำคัญผมแนะนำว่าต้องออกกำลังกายและดูแลตัวเองให้ดีๆ ผมเชื่อว่ามันจะเป็นเกราะป้องกัน ถ้าเราดูแลตัวเองดี ความเครียดจะลดลงด้วยนะ เพราะความเครียดเป็นสิ่งที่หลีกเลี่ยงไม่ได้เลย ในแต่ละวันเราทำงานก็เครียด คิดโน่นคิดนี่ก็เครียด พอคิดโน่นคิดนี่มากๆ งานไม่เสร็จก็เครียดอีก แถมยังกินของไม่ดีซ้ำเข้าไปอีก ร่างกายก็เครียดตามใจไปแล้ว พอตกกลางคืนก็นอนไม่หลับไปอีก เพราะฉะนั้นคุณต้องดูแลตัวเอง เพราะความเครียดวิ่งเข้าใส่เราทุกวันจริงๆ

ความเครียดเป็นสิ่งที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ ผมไม่ได้จะบอกให้คุณผู้อ่านหลีกเลี่ยงความเครียดนะครับ เพียงแต่ว่าสิ่งที่เราจะนำมาสู้กับความเครียดก็คือร่างกายที่แข็งแรงนั่นเอง นี่คือประเด็นที่สำคัญที่สุดเลยจากที่ผมเล่ามาทั้งหมด เพราะร่างกายที่แข็งแรงช่วยต่อต้านความเครียดได้ครับ

ดูแลตัวเอง

นอกจากดูแลร่างกายให้ดีแล้ว ถ้าจะให้ดียิ่งขึ้นไปอีก ก่อนนอนผมว่าลองทำสมาธิสัก 5-10 นาที หรือวิปัสสนา หรือจะสวดมนต์ หรืออะไรใดๆ ก็ได้ ล้วนดีทั้งนั้นหรือถ้าไม่ได้นับถืออะไรเป็นพิเศษ ทำ Deep Breathing Exercises ก็ได้ หรือจะเป็นโยคะท่าที่ช่วยปลดความเครียดก็ดี หรือจะฟังเพลงสบายๆก็ได้

หรือจะเป็นเทคนิคง่ายๆ ให้เราโฟกัสอะไรสักอย่างหนึ่งที่ไม่ทำให้เกิดความเครียดอย่างช่วงนี้เปิดข่าวดูก็เจอคลัสเตอร์โควิดใหม่ๆ อีกแล้ว เปิดข่าวอะไรก็เครียด เพราะฉะนั้นช่วงก่อนนอนเป็นช่วงที่ไม่ควรดูข่าวเครียดแล้วนะครับ คือโฟกัสกับอะไรก็ได้ที่ไม่พาเราเครียด เราควรจะฝึกตัวเอง เพราะสุดท้ายแล้วคนที่จะรับผลของความเครียดก็คือเราเอง เราเสพข่าวมากๆ มันเครียดเกินไป แล้วยิ่งยุคไฮเทคแบบนี้ มีสมาร์ทโฟนกันทุกคน เฟซบุ๊กก็เด้งตลอดเลย นี่แหละ พวกนี้มันพาคนเราเครียดง่ายมากเลยครับ

ยิ่งการรับข่าวสารสมัยนี้ที่ทุกอย่างเร็วมาก ก็ยิ่งต้องกลั่นกรองก่อน อย่าเพิ่งไปเชื่อเลยทันที ตื่นตัวได้ แต่อย่าตื่นตระหนกนะครับ

การเปลี่ยนแปลงไม่ใช่เรื่องน่ากลัว

ปีนี้เป็นปีที่ผมอยากจะบอกคุณผู้อ่านว่า จะเป็นปีที่มีการเปลี่ยนแปลงอะไรเยอะมากเลยครับ ทั้งเรื่องโรคระบาดที่ส่งผลกระทบรุนแรงไปทุกห่วงโซ่ เศรษฐกิจก็ผันผวนตลอด แต่ถ้าได้รับวัคซีนกันไปเยอะแล้ว สถานการณ์ก็จะดีขึ้นครับ

สิ่งที่ผมอยากจะบอกก็คือ คนเราต้องปรับตัวกับการเปลี่ยนแปลงอยู่เสมอเพราะฉะนั้นให้ตระหนักกันไว้เถอะครับว่าความเปลี่ยนแปลงเป็นเรื่องธรรมดา อย่าไปกลัวหรือระแวงเกินไป เดี่ยวจะพานให้เครียดกันไปอีก เราเปลี่ยนแปลงตัวเองได้อยู่แล้ว เพราะมนุษย์มีความยืดหยุ่นทางสมองสูงอยู่แล้วครับ เป็นสัตว์ที่ฉลาดที่สุดในโลกใบนี้แล้ว

ช่วงโควิดแบบนี้ บางทีเราอาจจะขยับตัวทำอะไรได้ยาก แต่อย่าไปเครียดครับ อยากฝากคุณผู้อ่านว่า ขอให้คุณจงหมั่นหาความรู้ ทั้งเรื่องการดูแลสุขภาพ เรื่องการเงินซึ่งก็จะส่งผลต่อสุขภาพ และเรื่องอื่นๆ

Enjoy Life ให้มากๆ ขอให้เป็นปีที่ดีของทุกคน และขอให้มีสุขภาพแข็งแรงครับ

นิตสารชีวจิตฉบับที่ 540 ปีที่ 23 วันที่ 1 เมษายน 2564

30 สิงหาคม 2564

By STY/Lib

Views, 559